झुलइत पावसकेर मचकीपर बैसल ई पन्द्रह अगस्त अछि।
मनुजताक पुनि आइ मनोरथ, मनुजक कारण भने भग्न हो,
फलित न दलितक यदि आकांक्षा, के, पुनि की उत्सव निमग्न हो,
सुधा-कलश भरने ई वसुधा श्रम-सीकर बिनु आइ पस्त अछि।
पुनि पहुँचल पल भरिक हेतु ई, पुण्य-पर्व सन्देश सुनाबय,
जन-जनमे अन्तर्हित शक्तिक, एक-एक उपयोग जनाबय,
जन-कल्याणक लक्ष्य-शिखर धरि, पहुँचक पथ एखनहुँ सिकस्त अछि।
पर-अवलम्बित जीवन भोगब, पौरुषकेर अपमान मानि कऽ,
'काल-चक्र' संकेत करै अछि, करी काज सभ चीन्हि-जानि कऽ,
राष्ट्रक नव-निर्माण करक हित, अपन बनाओल पथ प्रशस्त अछि।
गाम-गाम आ नगर-नगरमे, नव-उत्साहक भाव जगाबय,
गली-गली, आङन-आङनसँ, दुख-दारिद्र्य, अभाव भगाबय,
राष्ट्रक सार्वभौम सत्ता जनताक हाथमे भेल न्यस्त अछि।
अपने कर्मक भोगि सुफल वा कुफल मनुष्यक जीवन बीतय,
तखन अभागल होयत एहन के अपन नोरमे अपन तीतय,
जखन मनुष्यक बुद्धिक भयसँ प्रकृतिक पाँचो तत्त्व त्रस्त अछि।
कृषक-श्रमिक धरती माताकेर, आइ उतारथु फेर आरती,
मुखक मृदुल मुस्कान मुखर हो, महामन्त्र बनि 'जयति भारती',
पलमे दैत्य पड़ाय सकै अछि, स्वयं प्रकृति जेँ मुक्त-हस्त अछि।
भारतीयकेर हृदय-कुहरमे, भारतीयता गौरव जागय,
भारत माताकेर आँचरमे, निष्क्रियताकेर दाग न लागय,
विजय-दिवस पुनि देखऽ आयल—'के सक्रिय आ के उदस्त अछि'।
jhulit pavasker machkipar baisal ii pandrah agast achhi.
manujtak puni aai manorath, manujak karan bhane bhagn ho,
phalit na dalitak yadi akanksha, ke, puni ki utsav nimagn ho,
sudha kalash bharne ii vasudha shram sikar binu aai past achhi.
puni pahunchal pal bharik hetu ii, punya parv sandesh sunabay,
jan janme antarhit shaktik, ek ek upyog janabay,
jan kalyanak lakshya shikhar dhari, pahunchak path ekhanahun sikast achhi.
par avlambit jivan bhogab, paurushker apman mani kaऽ,
kaal chakr sanket karai achhi, kari kaaj sabh chinhi jani kaऽ,
rashtrak nav nirman karak hit, apan banaol path prashast achhi.
gaam gaam aa nagar nagarme, nav utsahak bhaav jagabay,
gali gali, angan anganasan, dukh daridrya, abhav bhagabay,
rashtrak sarvabhaum satta jantak hathme bhel nyast achhi.
apne karmak bhogi suphal va kuphal manushyak jivan bitay,
takhan abhagal hoyat ehan ke apan norme apan titay,
jakhan manushyak buddhik bhayasan prakritik pancho tattv trast achhi.
krishak shramik dharti mataker, aai utarathu pher aarti,
mukhak mridul muskan mukhar ho, mahamantr bani jayti bharti,
palme daitya paDay sakai achhi, svayan prkriti jen mukt hast achhi.
bhartiyker hriday kuharme, bharatiyata gaurav jagay,
bharat mataker ancharame, nishkriytaker daag na lagay,
vijay divas puni dekhऽ ayal—ke sakriy aa ke udast achhi.
jhulit pavasker machkipar baisal ii pandrah agast achhi.
manujtak puni aai manorath, manujak karan bhane bhagn ho,
phalit na dalitak yadi akanksha, ke, puni ki utsav nimagn ho,
sudha kalash bharne ii vasudha shram sikar binu aai past achhi.
puni pahunchal pal bharik hetu ii, punya parv sandesh sunabay,
jan janme antarhit shaktik, ek ek upyog janabay,
jan kalyanak lakshya shikhar dhari, pahunchak path ekhanahun sikast achhi.
par avlambit jivan bhogab, paurushker apman mani kaऽ,
kaal chakr sanket karai achhi, kari kaaj sabh chinhi jani kaऽ,
rashtrak nav nirman karak hit, apan banaol path prashast achhi.
gaam gaam aa nagar nagarme, nav utsahak bhaav jagabay,
gali gali, angan anganasan, dukh daridrya, abhav bhagabay,
rashtrak sarvabhaum satta jantak hathme bhel nyast achhi.
apne karmak bhogi suphal va kuphal manushyak jivan bitay,
takhan abhagal hoyat ehan ke apan norme apan titay,
jakhan manushyak buddhik bhayasan prakritik pancho tattv trast achhi.
krishak shramik dharti mataker, aai utarathu pher aarti,
mukhak mridul muskan mukhar ho, mahamantr bani jayti bharti,
palme daitya paDay sakai achhi, svayan prkriti jen mukt hast achhi.
bhartiyker hriday kuharme, bharatiyata gaurav jagay,
bharat mataker ancharame, nishkriytaker daag na lagay,
vijay divas puni dekhऽ ayal—ke sakriy aa ke udast achhi.
स्रोत :
पुस्तक : चन्द्रनाथमिश्र ‘अमर’ रचना संचयन (पृष्ठ 340)संपादक : योगानन्द झा, शम्भुनाथ झा, विजयदेव झा रचनाकार : चन्द्रनाथ मिश्र ‘अमर’
प्रकाशन : साहित्य अकादेमी, नई दिल्ली
संस्करण : 2025
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.
