चक्रक गति निर्माणक युगमे, उनटे तेरह चास करै छथि।
अपन प्रशंसा अपने मुँहसँ
द्वारि-द्वारिपर कयने घूरथि,
जकर जेहन छै चालि तकर सङ
टुकदुम-टुकदुम तहिना पूरथि,
बैसल बगलीकेर टकाकेँ, पाँचक आइ पचास करै छथि।
जे जेम्हरे पौलनि, सन्हिअयला,
जे जेम्हरे चुकला, भुतिअयला,
छल सुतिआयल, से अछि कोँढ़गर,
भोँटगर सब सहजहिँ सुतिअयला,
बहुतोमे उल्लास भरल आ, बहुतो दीर्घ-निसास भरै छथि।
बुझनुक सब धोकड़ी बनबौलनि,
किछु पुजने, सब ठाम पुजौलनि,
जे जेम्हरे पौलनि, से धयलनि,
किछु खयलनि, किछु काँख दबौलनि,
युग धयलक अछि तेहन चालि, ब्रह्माझा सेहो फाँस पड़े छथि।
ढोलकी पर की-की ने बाजत,
बुढ़बा सब की-की ने साजत,
जतऽ भयंकर दाग पड़ल अछि
ततऽ-ततऽ अँकड़ी दऽ माँजत
छुछुआयल हम सब फिरैत छी, ओ सब भोग-विलास करै छथि।
आके धुथुर खाथु ने बैसल,
तनिको पेट दरिद्रा पैसल,
महादेव छथि वज्र-बूढ़, जग
जनिका अढरन-ढरन बुझै छल
घोँटि-घाँटि तनिको लय राखू, अच्छत-फूल निँघास करै छथि।
राकस जकाँ करै छथि भुक-भुक,
तेँ करैत अछि जीमे धुक-धुक,
अस्ताचल धरि पहुँचि कतेको
आब करै छथि लुक-झुक, लुक-झुक
हँफने छथि सरिआ कऽ जे सब, से की घोड़ी-घास करै छथि।
चक्रक गति निर्माणक युगमे उनटे तेरह चास करै छथि।
chakrak gati nirmanak yugme, unte terah chaas karai chhathi.
apan prshansa apne munhasan
dvari dvaripar kayne ghurathi,
jakar jehan chhai chali takar sang
tukdum tukdum tahina purathi,
baisal bagliker takaken, panchak aai pachas karai chhathi.
je jemhre paulani, sanhiayla,
je jemhre chukla, bhutiayla,
chhal sutiayal, se achhi konDhagar,
bhontagar sab sahajahin sutiayla,
bahutome ullaas bharal aa, bahuto deergh nisas bharai chhathi.
bujhnuk sab dhokDi banbaulani,
kichhu pujne, sab thaam pujaulani,
je jemhre paulani, se dhayalani,
kichhu khayalani, kichhu kaankh dabaulani,
yug dhaylak achhi tehan chali, brahmajha seho phaans paDe chhathi.
Dholaki par ki ki ne bajat,
buDhba sab ki ki ne sajat,
jatऽ bhayankar daag paDal achhi
tatऽ tatऽ ankDi daऽ manjat
chhuchhuayal hum sab phirait chhi, o sab bhog vilas karai chhathi.
aake dhuthur khathu ne baisal,
taniko pet daridra paisal,
mahadev chhathi vajr booDh, jag
janika aDhran Dharan bujhai chhal
ghonti ghanti taniko lay rakhu, achchhat phool ninghas karai chhathi.
rakas jakan karai chhathi bhuk bhuk,
ten karait achhi jime dhuk dhuk,
astachal dhari pahunchi kateko
aab karai chhathi luk jhuk, luk jhuk
hanphane chhathi saria kaऽ je sab, se ki ghoDi ghaas karai chhathi.
chakrak gati nirmanak yugme unte terah chaas karai chhathi.
chakrak gati nirmanak yugme, unte terah chaas karai chhathi.
apan prshansa apne munhasan
dvari dvaripar kayne ghurathi,
jakar jehan chhai chali takar sang
tukdum tukdum tahina purathi,
baisal bagliker takaken, panchak aai pachas karai chhathi.
je jemhre paulani, sanhiayla,
je jemhre chukla, bhutiayla,
chhal sutiayal, se achhi konDhagar,
bhontagar sab sahajahin sutiayla,
bahutome ullaas bharal aa, bahuto deergh nisas bharai chhathi.
bujhnuk sab dhokDi banbaulani,
kichhu pujne, sab thaam pujaulani,
je jemhre paulani, se dhayalani,
kichhu khayalani, kichhu kaankh dabaulani,
yug dhaylak achhi tehan chali, brahmajha seho phaans paDe chhathi.
Dholaki par ki ki ne bajat,
buDhba sab ki ki ne sajat,
jatऽ bhayankar daag paDal achhi
tatऽ tatऽ ankDi daऽ manjat
chhuchhuayal hum sab phirait chhi, o sab bhog vilas karai chhathi.
aake dhuthur khathu ne baisal,
taniko pet daridra paisal,
mahadev chhathi vajr booDh, jag
janika aDhran Dharan bujhai chhal
ghonti ghanti taniko lay rakhu, achchhat phool ninghas karai chhathi.
rakas jakan karai chhathi bhuk bhuk,
ten karait achhi jime dhuk dhuk,
astachal dhari pahunchi kateko
aab karai chhathi luk jhuk, luk jhuk
hanphane chhathi saria kaऽ je sab, se ki ghoDi ghaas karai chhathi.
chakrak gati nirmanak yugme unte terah chaas karai chhathi.
स्रोत :
पुस्तक : चन्द्रनाथमिश्र ‘अमर’ रचना संचयन (पृष्ठ 312)संपादक : योगानन्द झा, शम्भुनाथ झा, विजयदेव झा रचनाकार : चन्द्रनाथ मिश्र ‘अमर’
प्रकाशन : साहित्य अकादेमी, नई दिल्ली
संस्करण : 2025
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.
