सरस सुन्दर जीवनक उपहार
आ कि
अवसाद केर अछि तीक्ष्ण ई उपमान?
प्राची दिशा केर भालपर
संहारकारी शंकरक तेसर नयन सन
उदित भऽ गेल रक्तवर्णक एक गोलक
छिटकि रहलै अग्निकण सन
आतपक दल,
मने हो संकल्प कयने
करबे करत ओ नष्ट
तिमिर रूपी पापस परिपूर्ण धरतीक।
दिन भरिक दलित ओ बाट-घाट
रातुक रानीकेर कोमल कोरामे
शरण पाबि,
छल बिसरि गेल
ओ असह पीड़;
किन्तु आब?
लप-लप करैत दुपहरियोमे
बाल-वृद्ध वणितागण
निज स्वेदक बुन्ना-बुन्नीमे
अछि करैत काज,
साँझ खन
चारि सेर बोनि पयबा हेतु
आ,
दिन भरिक बोनि लऽ
कूटि-पीसि—
कहुना लैछ संतोष पाबि;
किन्तु पुरुब केर रूप देखि
कँपइत आङसँ उठैछ बाजि—
नहि एतय शान्ति!
पाजु करैछ निश्चिन्त भऽ
ओ सिलेबिया बरदक जोड़ा
किन्तु आब—
चैन केर बंशी बजा सकतै कोना ओ!
बसुधा बहिनकेर भाइ ओ चंदा,
विश्वकेर विख्यात मामा,
अन्तिम प्रणतिमे झुकि
विदा भऽ गेल छथि
देखि बहिनिक भालपर
दुर्भाग्यता केर चिह्न!
सरिता-पुलिनपर चकबाक जोड़ी
कऽ रहल छल गप्प जे
बिछुड़ि कऽ भऽ गेल अछि से कात
व्याप्त अछि अवसाद केर
धूँआ जकाँ किछु भाब
पसरल ओना हो कत्तौ नव उल्लास।
saras sundar jivanak uphaar
aa ki
avsad ker achhi teekshn ii upmaan?
prachi disha ker bhalpar
sanharkari shankrak tesar nayan san
udit bhaऽ gel raktvarnak ek golak
chhitaki rahalai agnikan san
atpak dal,
mane ho sankalp kayne
karbe karat o nasht
timir rupi papas paripurn dhartik.
din bharik dalit o baat ghaat
ratuk raniker komal korame
sharan pabi,
chhal bisari gel
o asah peeD;
kintu aab?
lap lap karait dupahariyome
baal vriddh vanitagan
nij svedak bunna bunnime
achhi karait kaaj,
saanjh khan
chari ser boni payba hetu
aa,
din bharik boni laऽ
kuti pisi—
kahuna laichh santosh pabi;
kintu purub ker roop dekhi
kanpait angasan uthaichh baji—
nahi etay shanti!
paju karaichh nishchint bhaऽ
o silebiya bardak joDa
kintu aab—
chain ker banshi baja sakatai kona o!
basudha bahinker bhai o chanda,
vishvker vikhyat mama,
antim pranatime jhuki
vida bhaऽ gel chhathi
dekhi bahinik bhalpar
durbhagyta ker chihn!
sarita pulinpar chakbak joDi
kaऽ rahal chhal gapp je
bichhuDi kaऽ bhaऽ gel achhi se kaat
vyaapt achhi avsad ker
dhuna jakan kichhu bhaab
pasral ona ho kattau nav ullaas.
saras sundar jivanak uphaar
aa ki
avsad ker achhi teekshn ii upmaan?
prachi disha ker bhalpar
sanharkari shankrak tesar nayan san
udit bhaऽ gel raktvarnak ek golak
chhitaki rahalai agnikan san
atpak dal,
mane ho sankalp kayne
karbe karat o nasht
timir rupi papas paripurn dhartik.
din bharik dalit o baat ghaat
ratuk raniker komal korame
sharan pabi,
chhal bisari gel
o asah peeD;
kintu aab?
lap lap karait dupahariyome
baal vriddh vanitagan
nij svedak bunna bunnime
achhi karait kaaj,
saanjh khan
chari ser boni payba hetu
aa,
din bharik boni laऽ
kuti pisi—
kahuna laichh santosh pabi;
kintu purub ker roop dekhi
kanpait angasan uthaichh baji—
nahi etay shanti!
paju karaichh nishchint bhaऽ
o silebiya bardak joDa
kintu aab—
chain ker banshi baja sakatai kona o!
basudha bahinker bhai o chanda,
vishvker vikhyat mama,
antim pranatime jhuki
vida bhaऽ gel chhathi
dekhi bahinik bhalpar
durbhagyta ker chihn!
sarita pulinpar chakbak joDi
kaऽ rahal chhal gapp je
bichhuDi kaऽ bhaऽ gel achhi se kaat
vyaapt achhi avsad ker
dhuna jakan kichhu bhaab
pasral ona ho kattau nav ullaas.
स्रोत :
पुस्तक : एक गुलाबक लेल (पृष्ठ 59)
रचनाकार : छत्रानन्द सिंह झा
प्रकाशन : नीलकण्ठ प्रकाशन, पटना
संस्करण : 1988
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.