ना सुनैं कहे यक्कौ आखर
लरिकवै भये छाछर-माछर
सतरंगी धनुहीं उई नीक
घेरे झिसियाय घना बादर
पुरवाई बहै झिहिर झिरझिर
मोटकी बूनी टप टपर-टपर
देहीं कय अन्होंरी जाय जुड़ाय
उलरै जिउ भीजै उलर-पुलर
करकर-करकर बरसै असाढ़
अब कामै काम किसानी मा
यकतनहा नीम कै पेड़ गवाह
बचा बा पाहीमाफी मा
भुजवा मेहराय गवा गठरी
भेलिया लसियान जट्ट खोन्हाँ
रबिया मदमस्त मदाहिन भै
अवसाहिन लुगरी घर-कोना
ग्वालिन गोलियाय जायँ छूतै
चढ़ि तर-उप्पर लिल्ली घोड़ी
मुँह मा दाबे अंडा-बच्चा
उधिरायँ बहुत चिउँटा-चिउँटी
गोबर भिहिलाने गिनगिनाय
जिउ देखे बीच डहरिया मा
यकतनहा नीम कै पेड़ गवाह
बचा बा पाहीमाफी मा
कारे कजरारे धुधुवारे
सिंदूरी भूरे रतनारे
रंग-बिरंगे घेरे बादर
कटते जुड़ते छिपते सारे
ईंन्हन-पानी छाँहें झटपट
खटिया गोनरी घारी खटपट
खुब मोट-मोट बूँदा-बाँदी
टप टपर टपर टप्पा टपटप
बरसा का ओसचटाव मेह
भभका भै धधक जमीनी मा
यकतनहा नीम कै पेड़ गवाह
बचा बा पाहीमाफी मा
पहिल पठौनी रूठे साजन
बन्द केवाड़ अकेली आँगन
बूँन-बूँन सिहरावन लागै
भावन अगन लगावै सावन
बिछिलाय किचिर कच्ची जमीन
साया मा लपटी मारकीन
झिरझिरी सूत भीजै उरूज
खोलै अँगिया कै आलपीन
चूल्हा पै चढ़ा-चढ़ा चाउर
जरिकै भै खाक बटुलियै मा
यकतनहा नीम कै पेड़ गवाह
बचा बा पाहीमाफी मा
बिजुरी चमकै, गरजै बादर
बरसै पहिला पानी असाढ़
गड़ही-गुड़हा उफनाय जाय
भरि जाय लबालब खेत-ताल
रतिया बीतै भिन्नहीं होय
लाली वाले सूरज निकरैं
पीयर-पीयर धोती पहिरे
खुब टर्र-टर्र मेघा बोलैं
हफ्तन गूँजै काने अवाज़
बसि जाय नजारा आँखी मा
यकतनहा नीम कै पेड़ गवाह
बचा बा पाहीमाफी मा
झीनी-झीनी फुही-फुहार
झापस झंझा बाव-बयार
मड़ई तरे खटियवा भीजै
अउरागोंज बौख बउछार
बछिया छाहें सिकुरी गाय
सनका बैल न सानी खाय
करकर-करकर बरसै मउजै
बहिरे खड़ी भइँस पगुराय
सुदिन अगोरैं काटैं दुरदिन
छगड़ी-बकरी कोने मा
यकतनहा नीम कै पेड़ गवाह
बचा बा पाहीमाफी मा
भीजी उपरी भीजी लकड़ी
चूल्हा उप्पर चूवै झोपड़ी
रिरियायँ लरिकवै हिन्न-हिन्न
माथा पीटै फोरै खोपड़ी
झापस मा सावन झिमिर-झिमिर
दिन भै बीतै बइठे मड़ई
चिरई-सुग्गा उपुवास करैं
उपुवास करैं मनई-तनई
मेहराइ जाय भूजा चिउरा
औ’ टघरी भेली खोन्हा मा
यकतनहा नीम कै पेड़ गवाह
बचा बा पाहीमाफी मा
घन घड़घड़ घड़घड़ घड़घड़ाय
भँवरा मनमन मन मनमनाय
चींचीं-चींचीं चहकैं चिरई
झींगुर झनझन झन झनझनाय
अँचरा फहरै फर फहर-फहर
पुरवइया सनसन सनसनाय
मेहराहिन गंध सुगंध मंद
मन खिली कली खिल खिलखिलाय
बेहोस होस मदहोस जोस
अल्हड़ असाढ़ अठखेली मा
यकतनहा नीम कै पेड़ गवाह
बचा बा पाहीमाफी मा
na sunain kahe yakkau akhar
larikavai bhaye chhachhar machhar
satrangi dhanuhin uii neek
ghere jhisiyay ghana badar
purvai bahai jhihir jhirjhir
motki buni tap tapar tapar
dehin kay anhonri jaay juDay
ularai jiu bhijai ular pular
karkar karkar barasai asaDh
ab kamai kaam kisani ma
yakatanha neem kai peD gavah
bacha ba pahimaphi ma
bhujva mehray gava gathri
bheliya lasiyan jatt khonhan
rabiya madmast madahin bhai
avsahin lugri ghar kona
gvalin goliyay jayan chhutai
chaDhi tar uppar lilli ghoDi
munh ma dabe anDa bachcha
udhirayan bahut chiunta chiunti
gobar bhihilane ginaginay
jiu dekhe beech Dahariya ma
yakatanha neem kai peD gavah
bacha ba pahimaphi ma
kare kajrare dhudhuvare
sinduri bhure ratnare
rang birange ghere badar
katte juDte chhipte sare
iinnhan pani chhanhen jhatpat
khatiya gonri ghari khatpat
khub mot mot bunda bandi
tap tapar tapar tappa taptap
barsa ka osachtav meh
bhabhka bhai dhadhak jamini ma
yakatanha neem kai peD gavah
bacha ba pahimaphi ma
pahil pathauni ruthe sajan
band kevaD akeli angan
boonn boonn sihravan lagai
bhavan agan lagavai savan
bichhilay kichir kachchi jamin
saya ma lapti marakin
jhirjhiri soot bhijai uruj
kholai angiya kai alapin
chulha pai chaDha chaDha chaur
jarikai bhai khaak batuliyai ma
yakatanha neem kai peD gavah
bacha ba pahimaphi ma
bijuri chamakai, garajai badar
barasai pahila pani asaDh
gaDhi guDha uphnaay jaay
bhari jaay labalb khet taal
ratiya bitai bhinnhin hoy
lali vale suraj nikrain
piyar piyar dhoti pahire
khub tarr tarr megha bolain
haphtan gunjai kane avaz
basi jaay najara ankhi ma
yakatanha neem kai peD gavah
bacha ba pahimaphi ma
jhini jhini phuhi phuhar
jhapas jhanjha baav bayar
maDii tare khatiyva bhijai
auragonj baukh bauchhar
bachhiya chhahen sikuri gaay
sanka bail na sani khaay
karkar karkar barasai maujai
bahire khaDi bhains paguray
sudin agorain katain durdin
chhagDi bakri kone ma
yakatanha neem kai peD gavah
bacha ba pahimaphi ma
bhiji upri bhiji lakDi
chulha uppar chuvai jhopDi
ririyayan larikavai hinn hinn
matha pitai phorai khopaDi
jhapas ma savan jhimir jhimir
din bhai bitai baithe maDii
chirii sugga upuvas karain
upuvas karain manii tanii
mehrai jaay bhuja chiura
au’ taghri bheli khonha ma
yakatanha neem kai peD gavah
bacha ba pahimaphi ma
ghan ghaDghaD ghaDghaD ghaDaghDay
bhanvra manman man manamnay
chinchin chinchin chahakain chirii
jhingur jhanjhan jhan jhanajhnay
anchara phaharai phar phahar phahar
puraviya sansan sanasnay
mehrahin gandh sugandh mand
man khili kali khil khilakhilay
behos hos madhos jos
alhaD asaDh athkheli ma
yakatanha neem kai peD gavah
bacha ba pahimaphi ma
na sunain kahe yakkau akhar
larikavai bhaye chhachhar machhar
satrangi dhanuhin uii neek
ghere jhisiyay ghana badar
purvai bahai jhihir jhirjhir
motki buni tap tapar tapar
dehin kay anhonri jaay juDay
ularai jiu bhijai ular pular
karkar karkar barasai asaDh
ab kamai kaam kisani ma
yakatanha neem kai peD gavah
bacha ba pahimaphi ma
bhujva mehray gava gathri
bheliya lasiyan jatt khonhan
rabiya madmast madahin bhai
avsahin lugri ghar kona
gvalin goliyay jayan chhutai
chaDhi tar uppar lilli ghoDi
munh ma dabe anDa bachcha
udhirayan bahut chiunta chiunti
gobar bhihilane ginaginay
jiu dekhe beech Dahariya ma
yakatanha neem kai peD gavah
bacha ba pahimaphi ma
kare kajrare dhudhuvare
sinduri bhure ratnare
rang birange ghere badar
katte juDte chhipte sare
iinnhan pani chhanhen jhatpat
khatiya gonri ghari khatpat
khub mot mot bunda bandi
tap tapar tapar tappa taptap
barsa ka osachtav meh
bhabhka bhai dhadhak jamini ma
yakatanha neem kai peD gavah
bacha ba pahimaphi ma
pahil pathauni ruthe sajan
band kevaD akeli angan
boonn boonn sihravan lagai
bhavan agan lagavai savan
bichhilay kichir kachchi jamin
saya ma lapti marakin
jhirjhiri soot bhijai uruj
kholai angiya kai alapin
chulha pai chaDha chaDha chaur
jarikai bhai khaak batuliyai ma
yakatanha neem kai peD gavah
bacha ba pahimaphi ma
bijuri chamakai, garajai badar
barasai pahila pani asaDh
gaDhi guDha uphnaay jaay
bhari jaay labalb khet taal
ratiya bitai bhinnhin hoy
lali vale suraj nikrain
piyar piyar dhoti pahire
khub tarr tarr megha bolain
haphtan gunjai kane avaz
basi jaay najara ankhi ma
yakatanha neem kai peD gavah
bacha ba pahimaphi ma
jhini jhini phuhi phuhar
jhapas jhanjha baav bayar
maDii tare khatiyva bhijai
auragonj baukh bauchhar
bachhiya chhahen sikuri gaay
sanka bail na sani khaay
karkar karkar barasai maujai
bahire khaDi bhains paguray
sudin agorain katain durdin
chhagDi bakri kone ma
yakatanha neem kai peD gavah
bacha ba pahimaphi ma
bhiji upri bhiji lakDi
chulha uppar chuvai jhopDi
ririyayan larikavai hinn hinn
matha pitai phorai khopaDi
jhapas ma savan jhimir jhimir
din bhai bitai baithe maDii
chirii sugga upuvas karain
upuvas karain manii tanii
mehrai jaay bhuja chiura
au’ taghri bheli khonha ma
yakatanha neem kai peD gavah
bacha ba pahimaphi ma
ghan ghaDghaD ghaDghaD ghaDaghDay
bhanvra manman man manamnay
chinchin chinchin chahakain chirii
jhingur jhanjhan jhan jhanajhnay
anchara phaharai phar phahar phahar
puraviya sansan sanasnay
mehrahin gandh sugandh mand
man khili kali khil khilakhilay
behos hos madhos jos
alhaD asaDh athkheli ma
yakatanha neem kai peD gavah
bacha ba pahimaphi ma
स्रोत :
पुस्तक : पाहीमाफी (पृष्ठ 65)रचनाकार : आशाराम ‘जागरथ’
प्रकाशन : रश्मि प्रकाशन, लखनऊ
संस्करण : 2021
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.
