देखहक हौ गान्धी बाबा तोरो स्वराजमे, लाखो करै छह काँहि-काँहि हौ!
पेटमे न अन्न छै न देहपर कपड़ा,
घरमे न खर्ची ने चारपर खपरा,
जेठक चण्डाल दुपहरिया नचै छै, कागा डकै छै टाँहि-टाँहि हौ!
ढन-ढन पड़ल छै घरमे कोठी,
लोक बनल अछि फाँड़ल पोठी,
भात खयनिहारकेँ ने अल्हुआ जुड़ै छै, सब क्यो करै अछि फाँहि-फाँहि हौ!
दिनकर तपौने जाइ छथि धरती,
धरती से बाँझ पड़ल बनि परती,
करती बहुआसिन की चुलहा जरा कऽ, नेना करै छनि खाँहि-खाँहि हौ!
चेला ओ चाटी से बनलऽ अपावन,
अयलै महा पपिआहा सतावन,
लाबनपर डिबिया से छुच्छे पड़ल छै, टेमी जरै छै छाँहि-छाँहि हौ!
जीर सन उपजलै गहुमक दाना,
आबि गेलै अगिलगुआ जमाना,
छोटका-मझोलकाक बात की कहिअह, बड़को खसै छै धाँहि-धाँहि हौ!
dekhhak hau gandhi baba toro svrajme, lakho karai chhah kanhi kanhi hau!
petme na ann chhai na dehpar kapDa,
gharme na kharchi ne charpar khapra,
jethak chanDal dupahriya nachai chhai, kaga Dakai chhai tanhi tanhi hau!
Dhan Dhan paDal chhai gharme kothi,
lok banal achhi phanDal pothi,
bhaat khayaniharken ne alhua juDai chhai, sab kyo karai achhi phanhi phanhi hau!
dinkar tapaune jai chhathi dharti,
dharti se baanjh paDal bani parti,
karti bahuasin ki chulha jara kaऽ, nena karai chhani khanhi khanhi hau!
chela o chati se banalऽ apavan,
ayalai maha papiaha satavan,
labanpar Dibiya se chhuchchhe paDal chhai, temi jarai chhai chhanhi chhanhi hau!
jeer san upajalai gahumak dana,
aabi gelai agilagua jamana,
chhotka majholkak baat ki kahiah, baDko khasai chhai dhanhi dhanhi hau!
dekhhak hau gandhi baba toro svrajme, lakho karai chhah kanhi kanhi hau!
petme na ann chhai na dehpar kapDa,
gharme na kharchi ne charpar khapra,
jethak chanDal dupahriya nachai chhai, kaga Dakai chhai tanhi tanhi hau!
Dhan Dhan paDal chhai gharme kothi,
lok banal achhi phanDal pothi,
bhaat khayaniharken ne alhua juDai chhai, sab kyo karai achhi phanhi phanhi hau!
dinkar tapaune jai chhathi dharti,
dharti se baanjh paDal bani parti,
karti bahuasin ki chulha jara kaऽ, nena karai chhani khanhi khanhi hau!
chela o chati se banalऽ apavan,
ayalai maha papiaha satavan,
labanpar Dibiya se chhuchchhe paDal chhai, temi jarai chhai chhanhi chhanhi hau!
jeer san upajalai gahumak dana,
aabi gelai agilagua jamana,
chhotka majholkak baat ki kahiah, baDko khasai chhai dhanhi dhanhi hau!
स्रोत :
पुस्तक : चन्द्रनाथमिश्र ‘अमर’ रचना संचयन (पृष्ठ 300)
संपादक : योगानन्द झा, शम्भुनाथ झा, विजयदेव झा
रचनाकार : चन्द्रनाथ मिश्र ‘अमर’
प्रकाशन : साहित्य अकादेमी, नई दिल्ली
संस्करण : 2025
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.