सर्जन सुन्दर संसार करब।
जीवन-वनमे दावानल रूपी, दानवदल संहार करब,
वसुधापर वसु ओ सुधा-केर वर्षा हम मूसलधार करब।
विष-कुम्भ पयोमुख बनि दुर्मुख, लधने दुखपर दुख अछि सम्मुख,
विकराल अकालक भयेँ त्रस्त, मरबा लय बहुतो अछि उन्मुख,
यमराजहुसँ लड़ि जायब आ यमपुरक बन्द हम द्वार करब।
जे पर-पीड़ा नहि जानि सकय, अनका दुखमे नहि कानि सकय,
दम्भेँ मातल, अपना सुख लय, अन्यायक बलपर फानि सकय,
तकरापर कठिन कृपाण उठा, हम निश्चय लाल कपार करब।
मुख-मलिन, हृदय थरथर कँपैत, प्रतिपल नोरेँ लोचन झँपैत,
अन्तरक आगिमे झरकि-झरकि, दाताक नाम निशि-दिन जपैत,
जे काटि रहल दुखसँ जीवन, हम तकरे बेड़ा पार करब।
घट फोड़ि विषक, पट चीर-फाड़, अन्यायक गृहकेँ डाहि-जारि,
प्रलयक नित नूतन दृश्य रचा, हम प्रबल विपक्षीकेँ पछाड़ि,
भूपर, ऊपर, वक्षस्थलपर, भुज-दण्डक विकट प्रहार करब।
नन्दन वन सन शोभन सुसघन, छायाक संग अति शीत पवन,
मधु-मादकतेँ मद-मत्त बनल, सिहकत अनुखन लऽ मृदु-कम्पन
जनताक प्राण आप्यायित कऽ हम विशद विपत्तिक भार हरब।
sarjan sundar sansar karab.
jivan vanme davanal rupi, danavdal sanhar karab,
vasudhapar vasu o sudha ker varsha hum musaldhar karab.
vish kumbh payomukh bani durmukh, ladhne dukhpar dukh achhi sammukh,
vikral akalak bhayen trast, marba lay bahuto achhi unmukh,
yamarajahusan laDi jayab aa yamapurak band hum dvaar karab.
je par piDa nahi jani sakay, anka dukhme nahi kani sakay,
dambhen matal, apna sukh lay, anyayak balpar phani sakay,
takrapar kathin kripan utha, hum nishchay laal kapar karab.
mukh malin, hriday tharthar kanpait, pratipal noren lochan jhanpait,
antrak agime jharaki jharaki, datak naam nishi din japait,
je kati rahal dukhasan jivan, hum takre beDa paar karab.
ghat phoDi vishak, pat cheer phaaD, anyayak grihken Dahi jari,
pralyak nit nutan drishya racha, hum prabal vipakshiken pachhaDi,
bhupar, uupar, vakshasthalpar, bhuj danDak vikat prahar karab.
nandan van san shobhan susghan, chhayak sang ati sheet pavan,
madhu madakten mad matt banal, sihkat anukhan laऽ mridu kampan
jantak praan apyayit kaऽ hum vishad vipattik bhaar harab.
sarjan sundar sansar karab.
jivan vanme davanal rupi, danavdal sanhar karab,
vasudhapar vasu o sudha ker varsha hum musaldhar karab.
vish kumbh payomukh bani durmukh, ladhne dukhpar dukh achhi sammukh,
vikral akalak bhayen trast, marba lay bahuto achhi unmukh,
yamarajahusan laDi jayab aa yamapurak band hum dvaar karab.
je par piDa nahi jani sakay, anka dukhme nahi kani sakay,
dambhen matal, apna sukh lay, anyayak balpar phani sakay,
takrapar kathin kripan utha, hum nishchay laal kapar karab.
mukh malin, hriday tharthar kanpait, pratipal noren lochan jhanpait,
antrak agime jharaki jharaki, datak naam nishi din japait,
je kati rahal dukhasan jivan, hum takre beDa paar karab.
ghat phoDi vishak, pat cheer phaaD, anyayak grihken Dahi jari,
pralyak nit nutan drishya racha, hum prabal vipakshiken pachhaDi,
bhupar, uupar, vakshasthalpar, bhuj danDak vikat prahar karab.
nandan van san shobhan susghan, chhayak sang ati sheet pavan,
madhu madakten mad matt banal, sihkat anukhan laऽ mridu kampan
jantak praan apyayit kaऽ hum vishad vipattik bhaar harab.
स्रोत :
पुस्तक : चन्द्रनाथमिश्र ‘अमर’ रचना संचयन (पृष्ठ 362)
संपादक : योगानन्द झा, शम्भुनाथ झा, विजयदेव झा
रचनाकार : चन्द्रनाथ मिश्र ‘अमर’
प्रकाशन : साहित्य अकादेमी, नई दिल्ली
संस्करण : 2025
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.