पढ़ऽ ले बैसल छी, पत्र आयल गामसँ
ढबकल सब आखर, कपार परक घामसँ॥
गहूमक जे आस छल, पाथर सब चूड़ि देलक
साओन मकइक बाढ़ि, बाढ़ि आबि थूड़ि देलक
मरहन्नो छल तँ, मडुए के धन्न कही
धानक भरोस करी, रहि-रहि उपास मरी।
चैतक बेगरता बैसाख लगा बाँटब कि
जेठहिमे घर खसल, अषाढ़ मास ठाठब कि
साओनक इजोरिया लऽ भादव भरि चाटब कि
आसिन तँ बीतले नञि, कतिकहर काटब कि?
रोम-रोम सिहरैए, अगहन केर नामसँ
ढबकल सब आखर, कपार परक घामसँ॥
पढ़ऽ ले...
बाड़ीमे कक्काक बँसबिट्टी पसरि गेल
खुट्टा जे अप्पन छल, अपनहि सटकि गेल
केरा केर घौर छल, छौंड़ा सब काटि लेलक
दक्षिण देआद सब, देल आड़ि छाँटि लेलक।
लल्ला कि मुइला जे, पंचैति चल गेल
सुच्चा तँ जे से जे, टलहा सब चलि गेल
घानीसँ भारी बहतौनी, प्रपंच अछि
लुच्चा सब गाम भरिक, पंच सरपंच अछि।
लागय अन्हार व्योम, पूनम केर चानसँ
ढ़बकल सब आखर, कपार परक घामसँ॥
पढ़ऽ ले...
आन जकाँ अप्पन तँ, अपन दोआरि कोन
ऋणहु पर धक्का तँ, पैंचक पुछारि कोन
अपनहि ले लल्ल लोक, ककरा के ताकैए
आँखि-पाँखि जकरा छै, काल्हिओ ले राखैए।
लाजे बेगरता, बुधिआरो कठौत अछि
जकरे दिसि ताकी से, चटकल सिलौट अछि
पढुआ सब पढ़िओ कऽ, माछी रोमैत अछि
बिसुखल थन गाय जकाँ, खुट्टा हनैत अछि।”
किए ने खसै छै, छुच्छ खून चामसँ
ढ़बकल सब आखर, कपार परक घामसँ॥
पढ़ऽ ले...
खखसब वा आहट जँ ककरो पबैत छी
संचमंच सुटकल धऽ खोंता रहैत छी
मौगी जँ आँगनमे, ओहुना हँसैत अछि
कोढ़िया सब साँढ़ जकाँ, ढेहुकी कसैत अछि।
मोन होइए तैखन धऽ गरदनि ममोड़ि दी
चाङुरसँ कोढ़ियाकेँ कोँढ़े खखोड़ि ली
पिहुओ जँ रहितय तँ हँसैत-कनैत ओ
बिठुआ वा चुम्मा पर, सूतल-जगैत ओ।
सोचै छी मीरा की, पुछलनि अछि श्यामसँ
ढबकल सब आखर, कपार परक गामसँ॥
पढ़ऽ ले...
paDhऽ le baisal chhi, patr aayal gamasan
Dhabkal sab akhar, kapar parak ghamasan॥
gahumak je aas chhal, pathar sab chuDi delak
saon makik baDhi, baDhi aabi thuDi delak
marhanno chhal tan, maDue ke dhann kahi
dhanak bharos kari, rahi rahi upaas mari.
chaitak begarta baisakh laga bantab ki
jethahime ghar khasal, ashaDh maas thathab ki
saonak ijoriya laऽ bhadav bhari chatab ki
aasin tan bitle nani, katikhar katab ki?
rom rom siharaiye, aghan ker namasan
Dhabkal sab akhar, kapar parak ghamasan॥
paDhऽ le. . .
baDime kakkak bansbitti pasari gel
khutta je appan chhal, apanahi sataki gel
kera ker ghaur chhal, chhaunDa sab kati lelak
dakshin dead sab, del aaDi chhanti lelak.
lalla ki muila je, panchaiti chal gel
suchcha tan je se je, talha sab chali gel
ghanisan bhari bahtauni, prpanch achhi
luchcha sab gaam bharik, panch sarpanch achhi.
lagay anhar vyom, punam ker chanasan
Dhabkal sab akhar, kapar parak ghamasan॥
paDhऽ le. . .
aan jakan appan tan, apan doari kon
rinahu par dhakka tan, painchak puchhari kon
apanahi le lall lok, kakra ke takaiye
ankhi pankhi jakra chhai, kalhio le rakhaiye.
laje begarta, budhiaro kathaut achhi
jakre disi taki se, chatkal silaut achhi
paDhua sab paDhio kaऽ, machhi romait achhi
bisukhal than gaay jakan, khutta hanait achhi. ”
kiye ne khasai chhai, chhuchchh khoon chamasan
Dhabkal sab akhar, kapar parak ghamasan॥
paDhऽ le. . .
khakhsab va aahat jan kakro pabait chhi
sanchmanch sutkal dhaऽ khonta rahait chhi
maugi jan anganame, ohuna hansait achhi
koDhiya sab saanDh jakan, Dhehuki kasait achhi.
mon hoie taikhan dhaऽ garadani mamoDi di
changurasan koDhiyaken konDhe khakhoDi li
pihuo jan rahitay tan hansait kanait o
bithua va chumma par, sutal jagait o.
sochai chhi mera ki, puchhalani achhi shyamasan
Dhabkal sab akhar, kapar parak gamasan॥
paDhऽ le. . .
paDhऽ le baisal chhi, patr aayal gamasan
Dhabkal sab akhar, kapar parak ghamasan॥
gahumak je aas chhal, pathar sab chuDi delak
saon makik baDhi, baDhi aabi thuDi delak
marhanno chhal tan, maDue ke dhann kahi
dhanak bharos kari, rahi rahi upaas mari.
chaitak begarta baisakh laga bantab ki
jethahime ghar khasal, ashaDh maas thathab ki
saonak ijoriya laऽ bhadav bhari chatab ki
aasin tan bitle nani, katikhar katab ki?
rom rom siharaiye, aghan ker namasan
Dhabkal sab akhar, kapar parak ghamasan॥
paDhऽ le. . .
baDime kakkak bansbitti pasari gel
khutta je appan chhal, apanahi sataki gel
kera ker ghaur chhal, chhaunDa sab kati lelak
dakshin dead sab, del aaDi chhanti lelak.
lalla ki muila je, panchaiti chal gel
suchcha tan je se je, talha sab chali gel
ghanisan bhari bahtauni, prpanch achhi
luchcha sab gaam bharik, panch sarpanch achhi.
lagay anhar vyom, punam ker chanasan
Dhabkal sab akhar, kapar parak ghamasan॥
paDhऽ le. . .
aan jakan appan tan, apan doari kon
rinahu par dhakka tan, painchak puchhari kon
apanahi le lall lok, kakra ke takaiye
ankhi pankhi jakra chhai, kalhio le rakhaiye.
laje begarta, budhiaro kathaut achhi
jakre disi taki se, chatkal silaut achhi
paDhua sab paDhio kaऽ, machhi romait achhi
bisukhal than gaay jakan, khutta hanait achhi. ”
kiye ne khasai chhai, chhuchchh khoon chamasan
Dhabkal sab akhar, kapar parak ghamasan॥
paDhऽ le. . .
khakhsab va aahat jan kakro pabait chhi
sanchmanch sutkal dhaऽ khonta rahait chhi
maugi jan anganame, ohuna hansait achhi
koDhiya sab saanDh jakan, Dhehuki kasait achhi.
mon hoie taikhan dhaऽ garadani mamoDi di
changurasan koDhiyaken konDhe khakhoDi li
pihuo jan rahitay tan hansait kanait o
bithua va chumma par, sutal jagait o.
sochai chhi mera ki, puchhalani achhi shyamasan
Dhabkal sab akhar, kapar parak gamasan॥
paDhऽ le. . .
स्रोत :
पुस्तक : अक्षर निर्क्षर (मैथिली काव्य-संग्रह) (पृष्ठ 18)
रचनाकार : बुद्धिनाथ झा
प्रकाशन : क्रिएटिव कैम्पस प्रकाशन, हैदराबाद
संस्करण : 2015
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.