सगरो परसल धुप्प अन्हरिया, नै बाट सुझय मतिमान यौ
हम हेरै छी अपन मिथिला, राजा विदेहक शान यौ।
'पाग' किनको शीश ने देखी, ने त्रिपुण्ड चन्दन
नहि टीका, नहि अग्निहोत्र, नहि देखी संध्यावंदन
विनु 'गायत्री-जप' कोना पायब, तीनू ताप सँ त्राण यौ।
कुर्ता-धोती, डोपटा, नहि टीक, माथ शोभायामान
जनेऊ मे त कुंजी झुलैए, शौचो चढ़े नहि कान
मिथिलाक्षर नहि, मैथिली बाजब, कत' मिथिलाक पहिचान यौ।
पैर छूअब पहाड़ बनल, दूरहिं सँ छूबथि ठेहुना
अढ़ेला पर हुनका घाम छुटन्हि, संगे ओ जीवथि केउना
जेठ क बोली सुनि कान पकन्हि, अपना के बुझथि महान यौ।
'बोआय-कट' केश कटा बेटी, घूमे गामे-गाम
'मोबाइल' सँ दिन भरि 'चैट' करे, क' रहल ओ नाम
बाहरे अपने वियाहल त कोना, बाप करौ 'कन्या-दान' यौ।
केओ कनिआँ 'जीन्स-गंजी' मे, 'सिल्की हेयर' उधिएने
केओ सलवार समीज पहिरने, बिनु दुपट्टा रखने
अहिवाती क अँचरा, नहि देखि कोना, 'खोइछ' भरब 'दूभि-धान' यौ।
दुलहिनि हाथने लहठी-चूड़ी, स्वजन सँ नहि कोनो काज
'झिझिया', 'छठि -गीत' नीक ने लागे, बजाबी 'म्यूजिक जाज'
सोहागिनि सीत ने सेनुर देखी, कोना पूजब हनुमान यौ।
बिनु फूल क 'फुलहर' मे सीता, कोना करती 'गिरिजा-पूजन'
'पुष्प-वाटिका' उजड़ल कोना होयत, 'राम-सिया' के दर्शन
कतहु ने 'नचारी' गूँजैए, ने 'मधुश्रावणी'क गान यौ।
नहि 'भित्ति-चित्र', नहि कनियाँ संग कोनो 'साँठ-उसार'
गाम मे आब 'बैन' की देब, नहि 'दुरगमनिआ' भार
नहि 'सौजनी', नहि 'पाथेय' होए ने 'समधि-मिलान' यौ।
'बरेब 'क टाट ने देखी कतहु, ने भेटय 'देशी-पान'
'डबरा-पोखरि' सभ भथायल, 'कुमही' तोड़ए तान
'कोजागरा' मे आब कोना, बाँटब 'पान-मखान' यौ।
अजोहे मे त आम बिकायल, सुन्न मालदह गाछ
सड़ल आन्ध्रा माछ सभ तरि, टटका नहि पोखरिक माछ
बिनु 'तिलकोर', 'खम्हारू' कोना, करू पहुनाक सन्मान यौ।
कोना 'भैयाक मुख पान' हो आ 'चुगला मुँह अँगोर'
बिनु 'नेओंते' 'भरदुतिया' मे कोना 'भैया क बाढ़ि'क जोर
'सजबी-दही' बिनु 'मड़र' कोना, देखब 'चौठी-चान' यौ।
उठू! जागू! मिथिलावासी! पूब अम्बर अरूणायल
सोलहो कला सँ उगला सुरूज, देखि मिथिला करूणायल
सँगहि शक्ति समेटू सभ केओ, राखू मिथिलाक मान यौ।
sagro parsal dhupp anhariya, nai baat sujhay matiman yau
hum herai chhi apan mithila, raja videhak shaan yau.
paag kinko sheesh ne dekhi, ne tripunD chandan
nahi tika, nahi agnihotr, nahi dekhi sandhyavandan
vinu gayatri jap kona payab, tinu taap san traan yau.
kurta dhoti, Dopta, nahi teek, maath shobhayaman
janeu mae ta kunji jhulaiye, shaucho chaDhe nahi kaan
mithilakshar nahi, maithili bajab, kat mithilak pahichan yau.
pair chhuab pahaD banal, durahin san chhubathi thehuna
aDhela par hunka ghaam chhutanhi, sange o jivathi keuna
jeth ka boli suni kaan pakanhi, apna ke bujhathi mahan yau.
boay kat kesh kata beti, ghume game gaam
mobail san din bhari chait kare, ka rahal o naam
bahre apne viyahal ta kona, baap karau kanya daan yau.
keo kanian jeens ganji mae, silki heyar udhiyene
keo salvar samij pahirne, binu dupatta rakhne
ahivati ka anchara, nahi dekhi kona, khoichh bharab dubhi dhaan yau.
dulahini hathne lahthi chuDi, svajan san nahi kono kaaj
jhijhiya, chhathi geet neek ne lage, bajabi myujik jaaj
sohagini seet ne senur dekhi, kona pujab hanuman yau.
binu phool ka phulhar mae sita, kona karti girija pujan
pushp vatika ujDal kona hoyat, raam siya ke darshan
katahu ne nachari gunjaiye, ne madhushravnika gaan yau.
nahi bhitti chitr, nahi kaniyan sang kono saanth usaar
gaam mae aab bain ki deb, nahi duragamania bhaar
nahi saujni, nahi pathey hoe ne samadhi milan yau.
bareb ka taat ne dekhi katahu, ne bhetay deshi paan
Dabra pokhari sabh bhathayal, kumhi toDe taan
kojagra mae aab kona, bantab paan makhan yau.
ajohe mae ta aam bikayal, sunn maldah gaachh
saDal andhra maachh sabh tari, tatka nahi pokhrik maachh
binu tilkor, khamharu kona, karu pahunak sanman yau.
kona bhaiyak mukh paan ho aa chugla munh angor
binu neonte bharadutiya mae kona bhaiya ka baDhika jor
sajbi dahi binu maDar kona, dekhab chauthi chaan yau.
uthu! jagu! mithilavasi! poob ambar arunayal
solho kala san ugla suruj, dekhi mithila karunayal
sangahi shakti sametu sabh keo, rakhu mithilak maan yau.
sagro parsal dhupp anhariya, nai baat sujhay matiman yau
hum herai chhi apan mithila, raja videhak shaan yau.
paag kinko sheesh ne dekhi, ne tripunD chandan
nahi tika, nahi agnihotr, nahi dekhi sandhyavandan
vinu gayatri jap kona payab, tinu taap san traan yau.
kurta dhoti, Dopta, nahi teek, maath shobhayaman
janeu mae ta kunji jhulaiye, shaucho chaDhe nahi kaan
mithilakshar nahi, maithili bajab, kat mithilak pahichan yau.
pair chhuab pahaD banal, durahin san chhubathi thehuna
aDhela par hunka ghaam chhutanhi, sange o jivathi keuna
jeth ka boli suni kaan pakanhi, apna ke bujhathi mahan yau.
boay kat kesh kata beti, ghume game gaam
mobail san din bhari chait kare, ka rahal o naam
bahre apne viyahal ta kona, baap karau kanya daan yau.
keo kanian jeens ganji mae, silki heyar udhiyene
keo salvar samij pahirne, binu dupatta rakhne
ahivati ka anchara, nahi dekhi kona, khoichh bharab dubhi dhaan yau.
dulahini hathne lahthi chuDi, svajan san nahi kono kaaj
jhijhiya, chhathi geet neek ne lage, bajabi myujik jaaj
sohagini seet ne senur dekhi, kona pujab hanuman yau.
binu phool ka phulhar mae sita, kona karti girija pujan
pushp vatika ujDal kona hoyat, raam siya ke darshan
katahu ne nachari gunjaiye, ne madhushravnika gaan yau.
nahi bhitti chitr, nahi kaniyan sang kono saanth usaar
gaam mae aab bain ki deb, nahi duragamania bhaar
nahi saujni, nahi pathey hoe ne samadhi milan yau.
bareb ka taat ne dekhi katahu, ne bhetay deshi paan
Dabra pokhari sabh bhathayal, kumhi toDe taan
kojagra mae aab kona, bantab paan makhan yau.
ajohe mae ta aam bikayal, sunn maldah gaachh
saDal andhra maachh sabh tari, tatka nahi pokhrik maachh
binu tilkor, khamharu kona, karu pahunak sanman yau.
kona bhaiyak mukh paan ho aa chugla munh angor
binu neonte bharadutiya mae kona bhaiya ka baDhika jor
sajbi dahi binu maDar kona, dekhab chauthi chaan yau.
uthu! jagu! mithilavasi! poob ambar arunayal
solho kala san ugla suruj, dekhi mithila karunayal
sangahi shakti sametu sabh keo, rakhu mithilak maan yau.
स्रोत :
पुस्तक : झिझिरकोना (मैथिली कविता-संग्रह) (पृष्ठ 67)रचनाकार : अशोक कुमार दत्त
प्रकाशन : शेखर प्रकाशन, पटना
संस्करण : 2017
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.
