हमर कथा के कान दैत अछि।
जे खोपड़ी छरबा न सकै छल, से सब आइ मकान दैत अछि।
लुरिगर सब भरि मोन उठौलक,
किछु खयलक, किछु भार पठौलक,
जे मकैक नेढ़ा तकैत छल, से सब ऊँच मचान दैत अछि।
छलै सुखायल जकरो भोँटी,
जे तकैत छल गूड़ा-रोटी,
सेहो सब अपना कूकुरकेँ, जलखैमे पकमान दैत अछि।
जे भगवानक नाम न लै छल,
जे धड़िया लय दाम न दै छल,
से मुर्दा लय कफन-दान, मलमलसँ थानक थान दैत अछि।
पद-लोलुप सब लोक भेल अछि,
निस्सन जे छल, फोँक भेल अछि,
त्यागक मन्त्र सिखाबय अनका, आ अपने घुसकान दैत अछि।
धर्म-कर्मपर रोक भेल अछि,
नीक लोक सब जोँक भेल अछि,
भीतर सोनित चूसि रहल अछि, ऊपर-ऊपर प्रान दैत अछि।
छलै न जकरा घऽर-घड़ारी,
से कहबै अछि आइ भड़ारी,
जे परती तकने फिरैत छल, से अनका खरिहान दैत अछि।
ज्ञानक पोथा पढ़ि-पढ़ि बिसरल,
समय पाबि आगाँ दिस ससरल,
अनकर घेँट ततारऽ लय से, सब छूरीपर 'शान' दैत अछि।
सोझ लोह चुट्टा बनि गेल'छि,
और होयत एखने की भेल'छि,
जीवी तँ की-की ने देखी, युग-चक्रे परमान दैत अछि।
अन्न बिना संसार विकल अछि,
अपने कर्मक सब प्रतिफल अछि,
गुरू गुड़, चेला बनि चिन्नी, सब गिदरा-गुड़कान दैत अछि।
विष्ठी लय दँतखिष्ठी जकरा,
जोड़ा बड़द द्वारिपर तकरा,
घरक निकलुआ राजनीति-सागरमे सब गुड़कान दैत अछि।
hamar katha ke kaan dait achhi.
je khopaDi chharba na sakai chhal, se sab aai makan dait achhi.
lurigar sab bhari mon uthaulak,
kichhu khaylak, kichhu bhaar pathaulak,
je makaik neDha takait chhal, se sab uunch machan dait achhi.
chhalai sukhayal jakro bhonti,
je takait chhal guDa roti,
seho sab apna kukurken, jalakhaime pakman dait achhi.
je bhagvanak naam na lai chhal,
je dhaDiya lay daam na dai chhal,
se murda lay kaphan daan, malamalasan thanak thaan dait achhi.
pad lolup sab lok bhel achhi,
nissan je chhal, phonk bhel achhi,
tyagak mantr sikhabay anka, aa apne ghuskan dait achhi.
dharm karmpar rok bhel achhi,
neek lok sab jonk bhel achhi,
bhitar sonit chusi rahal achhi, uupar uupar praan dait achhi.
chhalai na jakra ghaऽra ghaDari,
se kahabai achhi aai bhaDari,
je parti takne phirait chhal, se anka kharihan dait achhi.
gyanak potha paDhi paDhi bisral,
samay pabi agan dis sasral,
ankar ghent tatarऽ lay se, sab chhuripar shaan dait achhi.
sojh loh chutta bani gelchhi,
aur hoyat ekhne ki bhelchhi,
jivi tan ki ki ne dekhi, yug chakre parman dait achhi.
ann bina sansar vikal achhi,
apne karmak sab pratiphal achhi,
guru guD, chela bani chinni, sab gidra guDkan dait achhi.
vishthi lay dantkhishthi jakra,
joDa baDad dvaripar takra,
gharak nikalua rajaniti sagarme sab guDkan dait achhi.
hamar katha ke kaan dait achhi.
je khopaDi chharba na sakai chhal, se sab aai makan dait achhi.
lurigar sab bhari mon uthaulak,
kichhu khaylak, kichhu bhaar pathaulak,
je makaik neDha takait chhal, se sab uunch machan dait achhi.
chhalai sukhayal jakro bhonti,
je takait chhal guDa roti,
seho sab apna kukurken, jalakhaime pakman dait achhi.
je bhagvanak naam na lai chhal,
je dhaDiya lay daam na dai chhal,
se murda lay kaphan daan, malamalasan thanak thaan dait achhi.
pad lolup sab lok bhel achhi,
nissan je chhal, phonk bhel achhi,
tyagak mantr sikhabay anka, aa apne ghuskan dait achhi.
dharm karmpar rok bhel achhi,
neek lok sab jonk bhel achhi,
bhitar sonit chusi rahal achhi, uupar uupar praan dait achhi.
chhalai na jakra ghaऽra ghaDari,
se kahabai achhi aai bhaDari,
je parti takne phirait chhal, se anka kharihan dait achhi.
gyanak potha paDhi paDhi bisral,
samay pabi agan dis sasral,
ankar ghent tatarऽ lay se, sab chhuripar shaan dait achhi.
sojh loh chutta bani gelchhi,
aur hoyat ekhne ki bhelchhi,
jivi tan ki ki ne dekhi, yug chakre parman dait achhi.
ann bina sansar vikal achhi,
apne karmak sab pratiphal achhi,
guru guD, chela bani chinni, sab gidra guDkan dait achhi.
vishthi lay dantkhishthi jakra,
joDa baDad dvaripar takra,
gharak nikalua rajaniti sagarme sab guDkan dait achhi.
स्रोत :
पुस्तक : चन्द्रनाथमिश्र ‘अमर’ रचना संचयन (पृष्ठ 311)
संपादक : योगानन्द झा, शम्भुनाथ झा, विजयदेव झा
रचनाकार : चन्द्रनाथ मिश्र ‘अमर’
प्रकाशन : साहित्य अकादेमी, नई दिल्ली
संस्करण : 2025
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.