खाली खिया देब नीके तरी पाँच सै बरियात
हमरा दहेज के नइखे कवनो ताप
कहले बबुआ के बाप।
कहले चाचा जी कि जा जी
हम त खाली
एगो अठसेरही भँइस प राजी।
तब फुरमवले दुलहा के भइया
जोड़ा बैल ऊपर बीस हजार रुपइया।
दुलहा कहले कि कुछो ना
खाली एगो मोटर सैकिल
सहबाला के कहनाम कि ऊहो ना
खाली एगो बै सैकिल।
जनानी कीता से आइल कहावा
सोरहो सभाखन, बतीसो अभरन
सँउसे पहिरावा
जवन रावा सवख सरधा
सेकरा अलावा।
सभका के बाद में
कूँख के काँख के
खाँस के खंखार के
कहले अस्थिराह से
दुलहा के आजा
कि हे अगुआ बाचा
हमरा के दिवा दीहऽ
चानी के गुड़गूड़ी
एके से काम चला लेब
हम, हमार बूढ़ी।
अगुआ जी क लेले पाइए-पाई करार
बलुक अपना देने से
बढ़िए चढ़ के दस-पाँच हाथ।
हप्ता भ चाभते रह गइले
ततले-ततले तर माल
दही-पापड़-घीव-अँचार!
अठवाँ दिने, होत पराते
तीन सेर के फुलहा लोटा उठवले
आ मर-मैदान के बहाने बहरिअइले
त फेरु राम जनकपुर ना अइले
तिकवते रह गइले—आजा बाबू चाचा भइया गोतिया नइया!
खाए पिए से बाँचल
नइहर के एके निसानी
नीसन लोटा—
छाती मूक मार गिरली बबुआ के माई!
तीन सेर के लोटा रहे ए बाछी—
तेरह खेंढ़ी उपरे से ढिमिला गइली चाची!
माथे हाथ हाथे गाल दे के
कहली भउजाई कि हाइ-रे-हाई
नतिया खाती भुँजिया चीरत-चीरत
अँगुरी पिरा गइल
आ निहतनिया के देखऽ भला
पानी सहिते लोटा ले के परा गइल!
बड़ा मउगाह रहे
हमरा देने देख के
कनखिए के भरे मुस्कियात रहे
हमरा त तखनिए कुछ अड़गुड़ बुझात रहे!
उठवले उठत ना रहे जवन लोटा
तवना के ले भागल अगुअवा निगोड़ा
—कहली बबुआ के आजी—
बइया-समवना इमदी रहे कि हाथी!
हाथी?!
आहि,
हाथी त अगुअवा से मँगइबे ना कइल
धाव ऽ...धाव ऽ...बबुआ बेपेनी...
दस कोस से अधिका ना होई गइल!
khali khiya deb nike tari paanch sai bariyat
hamra dahej ke naikhe kavno taap
kahle babua ke baap.
kahle chacha ji ki ja ji
hum ta khali
ego athserhi bhanis pa raji.
tab phuramavle dulha ke bhaiya
joDa bail uupar bees hajar rupaiya.
dulha kahle ki kuchho na
khali ego motar saikil
sahbala ke kahnam ki uuho na
khali ego bai saikil.
janani kita se aail kahava
sorho sabhakhan, batiso abhran
sanuse pahirava
javan rava savakh sardha
sekra alava.
sabhka ke baad men
koonkh ke kaankh ke
khaans ke khankhar ke
kahle asthirah se
dulha ke aaja
ki he agua bacha
hamra ke diva deehऽ
chani ke guDguDi
eke se kaam chala leb
hum, hamar buDhi.
agua ji ka lele paiye pai karar
baluk apna dene se
baDhiye chaDh ke das paanch haath.
hapta bha chabhte rah gaile
tatle tatle tar maal
dahi papaD gheev anchar!
athvan dine, hot parate
teen ser ke phulha lota uthavle
aa mar maidan ke bahane bahariaile
ta pheru raam janakpur na aile
tikavte rah gaile—aja babu chacha bhaiya gotiya naiya!
khaye piye se banchal
naihar ke eke nisani
nisan lota—
chhati mook maar girli babua ke mai!
teen ser ke lota rahe e bachhi—
terah khenDhi upre se Dhimila gaili chachi!
mathe haath hathe gaal de ke
kahli bhaujai ki hai re hai
natiya khati bhunjiya chirat chirat
anguri pira gail
aa nihataniya ke dekhऽ bhala
pani sahite lota le ke para gail!
baDa maugah rahe
hamra dene dekh ke
kanakhiye ke bhare muskiyat rahe
hamra ta takhaniye kuch aDguD bujhat rahe!
uthavle uthat na rahe javan lota
tavna ke le bhagal aguava nigoDa
—kahli babua ke aji—
baiya samavna imdi rahe ki hathi!
hathi?!
aahi,
hathi ta aguava se mangibe na kail
dhaav ऽ. . . dhaav ऽ. . . babua bepeni. . .
das kos se adhika na hoi gail!
khali khiya deb nike tari paanch sai bariyat
hamra dahej ke naikhe kavno taap
kahle babua ke baap.
kahle chacha ji ki ja ji
hum ta khali
ego athserhi bhanis pa raji.
tab phuramavle dulha ke bhaiya
joDa bail uupar bees hajar rupaiya.
dulha kahle ki kuchho na
khali ego motar saikil
sahbala ke kahnam ki uuho na
khali ego bai saikil.
janani kita se aail kahava
sorho sabhakhan, batiso abhran
sanuse pahirava
javan rava savakh sardha
sekra alava.
sabhka ke baad men
koonkh ke kaankh ke
khaans ke khankhar ke
kahle asthirah se
dulha ke aaja
ki he agua bacha
hamra ke diva deehऽ
chani ke guDguDi
eke se kaam chala leb
hum, hamar buDhi.
agua ji ka lele paiye pai karar
baluk apna dene se
baDhiye chaDh ke das paanch haath.
hapta bha chabhte rah gaile
tatle tatle tar maal
dahi papaD gheev anchar!
athvan dine, hot parate
teen ser ke phulha lota uthavle
aa mar maidan ke bahane bahariaile
ta pheru raam janakpur na aile
tikavte rah gaile—aja babu chacha bhaiya gotiya naiya!
khaye piye se banchal
naihar ke eke nisani
nisan lota—
chhati mook maar girli babua ke mai!
teen ser ke lota rahe e bachhi—
terah khenDhi upre se Dhimila gaili chachi!
mathe haath hathe gaal de ke
kahli bhaujai ki hai re hai
natiya khati bhunjiya chirat chirat
anguri pira gail
aa nihataniya ke dekhऽ bhala
pani sahite lota le ke para gail!
baDa maugah rahe
hamra dene dekh ke
kanakhiye ke bhare muskiyat rahe
hamra ta takhaniye kuch aDguD bujhat rahe!
uthavle uthat na rahe javan lota
tavna ke le bhagal aguava nigoDa
—kahli babua ke aji—
baiya samavna imdi rahe ki hathi!
hathi?!
aahi,
hathi ta aguava se mangibe na kail
dhaav ऽ. . . dhaav ऽ. . . babua bepeni. . .
das kos se adhika na hoi gail!
स्रोत :
पुस्तक : बेटी मरे त मरे कुँआर [भोजपुरी कविता-संग्रह] (पृष्ठ 6)
रचनाकार : प्रकाश उदय
प्रकाशन : कौशल्या प्रकाशन, आरा
संस्करण : 1988
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.