मुदा भेंट नहि रहलन्हि हुनका
कतहुँ गाम
ओ कहला जे
नहि बाँचल अछि आब गाम
ओ बदलि गेल अछि शहरमे
कहाँ छैक कतहुँ टटघर
एकचारी पर लतरल तिलकोरक लत्ती
कान्ह पर हर नेने
बाध दीस जाइत जन-बोनिहार सभ
खत्ता-खुत्तीमे बंशी खेलाइत नेना-भुटका
साँझ-पराती गबैत स्त्रिगण
धूर तपैत बुरहा सभ
आ एहन बहुत किछु
जे छल पहिचान गामक
आब कहाँ अमरैत अछि कतहुँ
एहि सभक अभावमे
कोना परिभाषित होयत गाम
मुदा की गामक पहिचान एतबे धरि?
गाम मोहताज अछि एहि सबूत सभक
कदापि नहि
गामक अर्थ अतेक संकुचित नहि
गाम एक गोट संस्कृतिक नाम थिक
अभावमे प्रसन्न रहबाक
जीवन कौशलक नाम थिक
सुख दुखमे संग रहैत
सरलता, सहजता आपेकताक नाम थिक गाम
दसक लाठी एककेँ बोझ
एहि सहयोगक नाम थिक गाम
अतिथि देवो भवः
एहि जीवन दर्शनक नाम थिक गाम
तैं जा धरि लोक चिन्ह रहलैक लोककेँ
जा धरि बाँचल छैक सिनेह सहयोग
देहमे माटिक गन्ध
अपन बोली भाषा
बाँचल रहत गाम
नव परिधानमे नव कलेवरमे
मुदा पुरने परिचयक संग
अबस्से बाँचल रहत गाम
muda bhent nahi rahlanhi hunka
kathun gaam
o kahla je
nahi banchal achhi aab gaam
o badali gel achhi shaharme
kahan chhaik kathun tatghar
ekchari par latral tilkorak latti
kaanh par har nene
baadh dees jait jan bonihar sabh
khatta khuttime banshi khelait nena bhutka
saanjh parati gabait strigan
dhoor tapait burha sabh
aa ehan bahut kichhu
je chhal pahichan gamak
aab kahan amrait achhi kathun
ehi sabhak abhavme
kona paribhashit hoyat gaam
muda ki gamak pahichan etbe dhari?
gaam mohtaj achhi ehi sabut sabhak
kadapi nahi
gamak arth atek sankuchit nahi
gaam ek got sanskritik naam thik
abhavme prasann rahbak
jivan kaushlak naam thik
sukh dukhme sang rahait
saralta, sahajta apektak naam thik gaam
dasak lathi ekken bojh
ehi sahyogak naam thik gaam
atithi devo bhavः
ehi jivan darshnak naam thik gaam
tain ja dhari lok chinh rahlaik lokken
ja dhari banchal chhaik sineh sahyog
dehme matik gandh
apan boli bhasha
banchal raht gaam
nav paridhanme nav kalevarme
muda purne parichyak sang
abasse banchal raht gaam
muda bhent nahi rahlanhi hunka
kathun gaam
o kahla je
nahi banchal achhi aab gaam
o badali gel achhi shaharme
kahan chhaik kathun tatghar
ekchari par latral tilkorak latti
kaanh par har nene
baadh dees jait jan bonihar sabh
khatta khuttime banshi khelait nena bhutka
saanjh parati gabait strigan
dhoor tapait burha sabh
aa ehan bahut kichhu
je chhal pahichan gamak
aab kahan amrait achhi kathun
ehi sabhak abhavme
kona paribhashit hoyat gaam
muda ki gamak pahichan etbe dhari?
gaam mohtaj achhi ehi sabut sabhak
kadapi nahi
gamak arth atek sankuchit nahi
gaam ek got sanskritik naam thik
abhavme prasann rahbak
jivan kaushlak naam thik
sukh dukhme sang rahait
saralta, sahajta apektak naam thik gaam
dasak lathi ekken bojh
ehi sahyogak naam thik gaam
atithi devo bhavः
ehi jivan darshnak naam thik gaam
tain ja dhari lok chinh rahlaik lokken
ja dhari banchal chhaik sineh sahyog
dehme matik gandh
apan boli bhasha
banchal raht gaam
nav paridhanme nav kalevarme
muda purne parichyak sang
abasse banchal raht gaam
स्रोत :
पुस्तक : ई नहि थिक हमर प्रार्थना (पृष्ठ 118)
रचनाकार : आनन्द मोहन झा
प्रकाशन : नवारम्भ, मधुबनी/पटना
संस्करण : 2020
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.