सुनि जनिकर झंकार सुमन शतदल विकसित भय गेल
अणु अणुमे जागल रस सातो स्वर स्वरूप लय लेल
मुसकाइत किरणक आलोकेँ मधुवन पैसि प्रवीण
माँ मिथिलाक भरल घर आङन मधुरस बाँटि नवीन।
जे मधुकोष फोलि निज राखल चाखथु विद्वद्वृन्द
मैथिलीक आङनमे जनु अवतरला नव गोविन्द।
जे राधाकृष्णक गुणगाने भावकोष निज फोलल
राधाविरह करुण गाथा सुनि ककर न मनुआँ डोलल
जे करुणाक जलधिहुक तल धरि पैसि स्वाद चखने छथि
मैथिलीक परिसरकेँ अनुखन अनुगुंजित रखने छथि।
राधाकृष्णक भक्त, भक्तमे राधाकृष्ण बहेड़
ताही मधुपक स्वरसँ मुखरित तिरवेनीक कछेड़
ब्रजकिशोर गुण गाबथि, अनुगत ब्रजकिशोर मणिपद्म
निरहंकार हृदयकेँ स्पर्शो कय न सकल छल-छद्म
कविशेखर आचार्य, आर्य बुझि शेखर कवि अनुगामी
तारा तारा रटथि, तदपि नित तारा देथि प्रणामी
चन्द्रकान्त मणि सदृश चरण नखमे जनिकर मन लागय
ताही मधुपक ताण्डव सुन-सुनि सूतलि मिथिला जागय।
निकर काव्य-सुधा रस पिबि-पिबि मर्त्यो अमर कहाबथि
श्रीरमेन्द्र, श्रीमन्त, इन्दु, दीपक मधु-धार बहाबथि,
हरि मोहन-मन हरिमोहनकेँ जे भरि मोन कनाओल
भेल सहर्ष सहर्षा किसुनक लखि ओ मंच बनाओल
परमानन्दक प्राप्ति हेतु जत परमानन्दे लीन
ताही मधुपक समधी बंगालहुसँ फूकथि बीन।
उद्यत विश्वनाथ नचबालै जनकर सुनि झंकार
मायानन्द विभोर, राघवाचार्य भरथि हुंकार
नाथ तन्त्र, ईशो सचेत पढ़ि अनुपम पद विन्यास
शत-सहस्र पद लोक-कंठमे पहुँचल बिनु आयास,
सप्तशती दृष्टान्त भरल रचि जे निज परिचय देल
अलंकार ताही मधुपक बल स्वयं अलंकृत भेल।
एकादशी बिना रहनहु करबा लै नित उपवास
जे अछि, बाध्य, तकर दुख लखि-लखि, भरि-भरि दीर्घ निसास
लिखि द्वादशी करुणरस धारामे समाजकेँ बोरल
रचि ताण्डव नवयुवकक धमनीमे उत्साहो घोरल
जनिके गुंजनसँ अनुगुंजित मिथिला भरिक निकुंज
प्रेरित करिते रहत हृदयकेँ तनिक प्रेरणा पुंज।
कोटि-कोटि कमरथुआ कण्ठेँ पसरल सबतरि गीत।
बाबाधामक दुर्गमपथपर गीते जनिकर मीत
भोरक चलल बटोही साँझे बिसरि जाथि सब थाकि
जखन छाक भरि कान हुनक मधुपक मधु-पद-रस छाकनि
सतत शारदा जिह्वेपर नहि करय पड़नि आवाहन
तनिक साहित्योदधिमे कयलनि भीमनाथ अवगाहन
शतशत आशिष देल मुदित मन जनिका सीताराम
हरिश्चन्द्र, श्रीकृष्णनन्दनो बिसरि जाथि धन-धाम
मित्रम् बनि गोपाल, जनिक लग रामदेव सुख पाबथि
जनिक रचित पद ललनागण मेलो ठेलामे गाबथि
मैथिलीक उद्यान मध्य जनिके गुनगुन गुंजार
ताही मधुपक स्वरमे कोकिल-कल कूजित सहकार।
शरदक ई राका निशि नभमे चकमक चमकथि चान
जगमन कय छिड़िआय इजोरिया बाँटथि मधुर-मखान,
मैथिलीक आँगनमे असली पूर्णिमाक छवि छलकल
काशीकान्त सदृश सुत तकरे द्युतिलै भूपर उतरल।
कान्त युक्त तारा, मणि, देवो तीनू तनय सपूत
जीवन-रस-संचालन पटु सुत तीनू सुचतूर सूत।
कीर्तिवल्लरी लतरल चतरल कयलनि अस्सी पार
चन्द्रमुखी अर्द्धांगिनीक बल भरल पुरल परिवार
जगदम्बा-पद-पूजन-अर्चन, भोलानाथक ध्यान
चिन्तन एक चित्तमे अनुखन-हो जगतक कल्याण।
कविचूड़ामणि चरणकमलमे अमर कविक अभिनन्दन
कविता कामिनीक मस्तकपर ‘मधुप’ रहथु बनि चन्दन।
suni janikar jhankar suman shatdal viksit bhay gel
anu anume jagal ras sato svar svarup lay lel
muskait kirnak aloken madhuvan paisi prveen
maan mithilak bharal ghar angan madhuras banti navin.
je madhukosh pholi nij rakhal chakhathu vidvadvrind
maithilik anganme janu avatarla nav govind.
je radhakrishnak gungane bhavkosh nij pholal
radhavirah karun gatha suni kakar na manuan Dolal
je karunak jaladhihuk tal dhari paisi svaad chakhne chhathi
maithilik parisarken anukhan anugunjit rakhne chhathi.
radhakrishnak bhakt, bhaktme radhakrishn baheD
tahi madhupak svarasan mukhrit tirvenik kachheD
brajakishor gun gabathi, anugat brajakishor manipadm
nirhankar hridayken sparsho kay na sakal chhal chhadm
kavishekhar acharya, aarya bujhi shekhar kavi anugami
tara tara ratathi, tadpi nit tara dethi prnami
chandrkant mani sadrish charan nakhme janikar man lagay
tahi madhupak tanDav sun suni sutali mithila jagay.
nikar kavya sudha ras pibi pibi martyo amar kahabathi
shrirmendr, shrimant, indu, dipak madhu dhaar bahabathi,
hari mohan man harimohanken je bhari mon kanaol
bhel saharsh saharsha kisunak lakhi o manch banaol
parmanandak prapti hetu jat parmanande leen
tahi madhupak samdhi bangalahusan phukathi been.
udyat vishvanath nachbalai jankar suni jhankar
mayanand vibhor, raghvacharya bharathi hunkar
naath tantr, iisho sachet paDhi anupam pad vinyas
shat sahasr pad lok kanthme pahunchal binu ayas,
saptashti drishtant bharal rachi je nij parichay del
alankar tahi madhupak bal svayan alankrit bhel.
ekadashi bina rahanahu karba lai nit upvaas
je achhi, badhya, takar dukh lakhi lakhi, bhari bhari deergh nisas
likhi dvadshi karunras dharame samajken boral
rachi tanDav navayuvkak dhamnime utsaho ghoral
janike gunjanasan anugunjit mithila bharik nikunj
prerit karite raht hridayken tanik prerna punj.
koti koti kamarathua kanthen pasral sabatari geet.
babadhamak durgamapathpar gite janikar meet
bhorak chalal batohi sanjhe bisari jathi sab thaki
jakhan chhaak bhari kaan hunak madhupak madhu pad ras chhakani
satat sharada jihvepar nahi karay paDani avahan
tanik sahityodadhime kayalani bhimnath avgahan
shatshat ashish del mudit man janika sitaram
harishchandr, shrikrishnnandno bisari jathi dhan dhaam
mitram bani gopal, janik lag ramadev sukh pabathi
janik rachit pad lalnagan melo thelame gabathi
maithilik udyaan madhya janike gungun gunjar
tahi madhupak svarme kokil kal kujit sahkar.
shardak ii raka nishi nabhme chakmak chamakathi chaan
jagman kay chhiDiay ijoriya bantathi madhur makhan,
maithilik anganame asli purnimak chhavi chhalkal
kashikant sadrish sut takre dyutilai bhupar utral.
kaant yukt tara, mani, devo tinu tanay saput
jivan ras sanchalan patu sut tinu suchtur soot.
kirtivallri latral chatral kayalani assi paar
chandramukhi arddhanginik bal bharal pural parivar
jagdamba pad pujan archan, bholanathak dhyaan
chintan ek chittme anukhan ho jagtak kalyan.
kavichuDamani charanakamalme amar kavik abhinandan
kavita kaminik mastakpar ‘madhup’ rahathu bani chandan.
suni janikar jhankar suman shatdal viksit bhay gel
anu anume jagal ras sato svar svarup lay lel
muskait kirnak aloken madhuvan paisi prveen
maan mithilak bharal ghar angan madhuras banti navin.
je madhukosh pholi nij rakhal chakhathu vidvadvrind
maithilik anganme janu avatarla nav govind.
je radhakrishnak gungane bhavkosh nij pholal
radhavirah karun gatha suni kakar na manuan Dolal
je karunak jaladhihuk tal dhari paisi svaad chakhne chhathi
maithilik parisarken anukhan anugunjit rakhne chhathi.
radhakrishnak bhakt, bhaktme radhakrishn baheD
tahi madhupak svarasan mukhrit tirvenik kachheD
brajakishor gun gabathi, anugat brajakishor manipadm
nirhankar hridayken sparsho kay na sakal chhal chhadm
kavishekhar acharya, aarya bujhi shekhar kavi anugami
tara tara ratathi, tadpi nit tara dethi prnami
chandrkant mani sadrish charan nakhme janikar man lagay
tahi madhupak tanDav sun suni sutali mithila jagay.
nikar kavya sudha ras pibi pibi martyo amar kahabathi
shrirmendr, shrimant, indu, dipak madhu dhaar bahabathi,
hari mohan man harimohanken je bhari mon kanaol
bhel saharsh saharsha kisunak lakhi o manch banaol
parmanandak prapti hetu jat parmanande leen
tahi madhupak samdhi bangalahusan phukathi been.
udyat vishvanath nachbalai jankar suni jhankar
mayanand vibhor, raghvacharya bharathi hunkar
naath tantr, iisho sachet paDhi anupam pad vinyas
shat sahasr pad lok kanthme pahunchal binu ayas,
saptashti drishtant bharal rachi je nij parichay del
alankar tahi madhupak bal svayan alankrit bhel.
ekadashi bina rahanahu karba lai nit upvaas
je achhi, badhya, takar dukh lakhi lakhi, bhari bhari deergh nisas
likhi dvadshi karunras dharame samajken boral
rachi tanDav navayuvkak dhamnime utsaho ghoral
janike gunjanasan anugunjit mithila bharik nikunj
prerit karite raht hridayken tanik prerna punj.
koti koti kamarathua kanthen pasral sabatari geet.
babadhamak durgamapathpar gite janikar meet
bhorak chalal batohi sanjhe bisari jathi sab thaki
jakhan chhaak bhari kaan hunak madhupak madhu pad ras chhakani
satat sharada jihvepar nahi karay paDani avahan
tanik sahityodadhime kayalani bhimnath avgahan
shatshat ashish del mudit man janika sitaram
harishchandr, shrikrishnnandno bisari jathi dhan dhaam
mitram bani gopal, janik lag ramadev sukh pabathi
janik rachit pad lalnagan melo thelame gabathi
maithilik udyaan madhya janike gungun gunjar
tahi madhupak svarme kokil kal kujit sahkar.
shardak ii raka nishi nabhme chakmak chamakathi chaan
jagman kay chhiDiay ijoriya bantathi madhur makhan,
maithilik anganame asli purnimak chhavi chhalkal
kashikant sadrish sut takre dyutilai bhupar utral.
kaant yukt tara, mani, devo tinu tanay saput
jivan ras sanchalan patu sut tinu suchtur soot.
kirtivallri latral chatral kayalani assi paar
chandramukhi arddhanginik bal bharal pural parivar
jagdamba pad pujan archan, bholanathak dhyaan
chintan ek chittme anukhan ho jagtak kalyan.
kavichuDamani charanakamalme amar kavik abhinandan
kavita kaminik mastakpar ‘madhup’ rahathu bani chandan.
स्रोत :
पुस्तक : चन्द्रनाथमिश्र ‘अमर’ रचना संचयन (पृष्ठ 288)
संपादक : योगानन्द झा, शम्भुनाथ झा, विजयदेव झा
रचनाकार : चन्द्रनाथ मिश्र ‘अमर’
प्रकाशन : साहित्य अकादेमी, नई दिल्ली
संस्करण : 2025
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.