मी लॉर्ड!
गीता पर हाथ राखि क' कहैत छी
हम जे कहब सुप्पत कहब—
आइ फेर अजीब तरहक
घिघिएनाइकेँ स्वर आएल अछि
हमरा लाइब्रेरीसँ...
फेर शब्दकोशमे
एकटा शब्दकेँ गरदनि मोकि
क' देने छैक हत्या आ
कतेको भेल अछि खूने-खुनाम
तोड़ि देने छैक पैर हाथ कतेकोक
मुह, कान, नाक, आँखि, कपार
भसकल छैक।
चौक-चौराहा, बाट-घाट,
मन्दिर-मस्जिद
मॉल हो वा सिनेमाघर
रेलवे स्टेशन वा हाट-बाजार
शब्दक संग कएल जाइत अछि दुर्व्यवहार।
अर्थक अनर्थ भ' रहल अछि
मी लॉर्ड!
जेना, एही शब्दक अर्थ देख लेल जाउ हजूर
लॉर्ड, माने भगवान
कोनो मनुखकेँ भगवान सम्बोधित करब
कतेक उचित अछि?
कि ठीक-ठीक मेल खा रहल अछि एकर अर्थ शब्दकोशसँ।
हत्या पर हत्या भ' रहल अछि शब्दकेँ
एकटा नमहर असमसान होएबाक
ओरिआओनमे अछि शब्दकोश
आइ धरि एकहुँटा केश दर्ज नहि भेलैक शब्दक पक्षमे
नहि भेलैक तैयार केओ दैक लेल गवाही
कानसँ ठोकराइत अश्लील ध्वनि हमरा
निन्नसँ जगा दैत अछि बेर-बेर।
शब्द ककरो बपौती नहि अछि मी लॉर्ड!
जे, जकरा जेना मन हेतैक
तेना खेलेतैक शब्दक जीवनसँ...।
हमर याचिका दर्ज कएल जाउ
हमर न्यायक गुहारि पर विचार कएल जाउ
मी लॉर्ड!
हम कविता सुनब' नहि एलहुँ अछि
हमरा केश दर्ज करेबाक अछि
अपन पीढ़ी बचेबाक अछि हमरा।
mi laurD!
gita par haath rakhi ka kahait chhi
hum je kahab suppat kahab—
aai pher ajib tarhak
ghighiyenaiken svar aayel achhi
hamra laibrerisan. . .
pher shabdkoshme
ekta shabdken garadani moki
ka dene chhaik hatya aa
kateko bhel achhi khune khunam
toDi dene chhaik pair haath katekok
muh, kaan, naak, ankhi, kapar
bhaskal chhaik.
chauk chauraha, baat ghaat,
mandir masjid
maul ho va sinemaghar
relve steshan va haat bajar
shabdak sang kel jait achhi durvyavhar.
arthak anarth bha rahal achhi
mi laurD!
jena, ehi shabdak arth dekh lel jau hajur
laurD, mane bhagvan
kono manukhken bhagvan sambodhit karab
katek uchit achhi?
ki theek theek mel kha rahal achhi ekar arth shabdakoshasan.
hatya par hatya bha rahal achhi shabdken
ekta namhar asamsan hoebak
oriaonme achhi shabdkosh
aai dhari ekahunta kesh darj nahi bhelaik shabdak pakshme
nahi bhelaik taiyar keo daik lel gavahi
kanasan thokrait ashlil dhvani hamra
ninnasan jaga dait achhi ber ber.
shabd kakro bapauti nahi achhi mi laurD!
je, jakra jena man hetaik
tena kheletaik shabdak jivanasan. . . .
hamar yachika darj kel jau
hamar nyayak guhari par vichar kel jau
mi laurD!
hum kavita sunab nahi elahun achhi
hamra kesh darj karebak achhi
apan piDhi bachebak achhi hamra.
mi laurD!
gita par haath rakhi ka kahait chhi
hum je kahab suppat kahab—
aai pher ajib tarhak
ghighiyenaiken svar aayel achhi
hamra laibrerisan. . .
pher shabdkoshme
ekta shabdken garadani moki
ka dene chhaik hatya aa
kateko bhel achhi khune khunam
toDi dene chhaik pair haath katekok
muh, kaan, naak, ankhi, kapar
bhaskal chhaik.
chauk chauraha, baat ghaat,
mandir masjid
maul ho va sinemaghar
relve steshan va haat bajar
shabdak sang kel jait achhi durvyavhar.
arthak anarth bha rahal achhi
mi laurD!
jena, ehi shabdak arth dekh lel jau hajur
laurD, mane bhagvan
kono manukhken bhagvan sambodhit karab
katek uchit achhi?
ki theek theek mel kha rahal achhi ekar arth shabdakoshasan.
hatya par hatya bha rahal achhi shabdken
ekta namhar asamsan hoebak
oriaonme achhi shabdkosh
aai dhari ekahunta kesh darj nahi bhelaik shabdak pakshme
nahi bhelaik taiyar keo daik lel gavahi
kanasan thokrait ashlil dhvani hamra
ninnasan jaga dait achhi ber ber.
shabd kakro bapauti nahi achhi mi laurD!
je, jakra jena man hetaik
tena kheletaik shabdak jivanasan. . . .
hamar yachika darj kel jau
hamar nyayak guhari par vichar kel jau
mi laurD!
hum kavita sunab nahi elahun achhi
hamra kesh darj karebak achhi
apan piDhi bachebak achhi hamra.
स्रोत :
पुस्तक : आब कतेक चुप रहू (मैथिली कविता-संग्रह) (पृष्ठ 123)रचनाकार : दीप नारायण
प्रकाशन : राजकमल प्रकाशन, नई दिल्ली
संस्करण : 2021
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.
