गनिते-गनिते नाम अहाँक, बहुत थाकल छी, ठमकल छी,
हे सहस्रनामिनि जनसत्ता—
बाजू, अछि जनतंत्र कतय?
चोरी, ठगी, अपहरण, डाका
वैध भेल-सन लगैए
आसन हड़पि-हड़पि अपराधी—
माननीय जन कहबैए
राजनीति व्यवसाय बनल अछि, सगरो घपला भऽ रहल,
हे गणतंत्रक स्वामिनि जनता—
बाजू, अछि जनतंत्र कतय?
कतय गेल आदर्श,
रामराजक सपना चलि गेल कतय?
कतय गेल कृष्णत्व-चेतना,
पाण्डवत्व गुम भेल कतय?
कोनो निर्वाचित प्रतिनिधि नहि, गणदेवता-जकाँ लगइछ,
गणता बिसरि गेल अछि जन-गण-
बाजू, अछि जनतंत्र कतय?
झूठक खेती खूब भऽ रहल,
संस्कृतिपर आक्रमण भऽ रहल,
अछि चरित्रकेँ धकिया—
नित्य चरित्रहीनता राजकऽ रहल
सामाजिक अन्याय भऽ रहल, न्याय-धर्मकेर नामपर,
संविधान निःशब्द रहि रहल—
बाजू, अछि जनतंत्र कतय?
ganite ganite naam ahank, bahut thakal chhi, thamkal chhi,
he sahasrnamini jansatta—
baju, achhi jantantr katay?
chori, thagi, apahran, Daka
vaidh bhel san lagaiye
aasan haDapi haDapi apradhi—
mananiy jan kahabaiye
rajaniti vyavsay banal achhi, sagro ghapla bhaऽ rahal,
he gantantrak svamini janta—
baju, achhi jantantr katay?
katay gel adarsh,
ramrajak sapna chali gel katay?
katay gel krishnatv chetna,
panDvatv gum bhel katay?
kono nirvachit pratinidhi nahi, gandevta jakan lagichh,
ganta bisari gel achhi jan gan
baju, achhi jantantr katay?
jhuthak kheti khoob bhaऽ rahal,
sanskritipar akrman bhaऽ rahal,
achhi charitrken dhakiya—
nitya charitrhinta rajakऽ rahal
samajik anyay bhaऽ rahal, nyaay dharmker nampar,
sanvidhan niःshabd rahi rahal—
baju, achhi jantantr katay?
ganite ganite naam ahank, bahut thakal chhi, thamkal chhi,
he sahasrnamini jansatta—
baju, achhi jantantr katay?
chori, thagi, apahran, Daka
vaidh bhel san lagaiye
aasan haDapi haDapi apradhi—
mananiy jan kahabaiye
rajaniti vyavsay banal achhi, sagro ghapla bhaऽ rahal,
he gantantrak svamini janta—
baju, achhi jantantr katay?
katay gel adarsh,
ramrajak sapna chali gel katay?
katay gel krishnatv chetna,
panDvatv gum bhel katay?
kono nirvachit pratinidhi nahi, gandevta jakan lagichh,
ganta bisari gel achhi jan gan
baju, achhi jantantr katay?
jhuthak kheti khoob bhaऽ rahal,
sanskritipar akrman bhaऽ rahal,
achhi charitrken dhakiya—
nitya charitrhinta rajakऽ rahal
samajik anyay bhaऽ rahal, nyaay dharmker nampar,
sanvidhan niःshabd rahi rahal—
baju, achhi jantantr katay?
स्रोत :
पुस्तक : हम भेटब (मैथिली गीत-नवगीत संग्रह) (पृष्ठ 24)रचनाकार : मार्कण्डेय प्रवासी
प्रकाशन : जखन-तखन, दरभंगा
संस्करण : 2004
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.
