आउ हमर हे राम प्रवासी
व्याकुल जनक, विह्वला जननी,
पड़ल अवधपर अधिक उदासी
आउ हमर हे राम प्रवासी?।
धिक् धिक् जीवन दीन, अहाँ बिनु
बीतल बर्ख मुँदा जीवै छी
जीर्ण-शीर्ण मोनक गुदड़ीकेँ
स्वार्थक सूइ भोंकि सीबै छी
निष्ठुर पिता पड़ल छथि घरमे
कोमल पुत्र विकल वनवासी
आउ, हमर हे राम, प्रवासी।
दुर्दिन कैकेयी बनि कऽ
हे तात, अहाँकेँ विपिन पठौलनि
जाहि चार तर ठार छलहुँ
तकरापर दुर्वह भार खसौलनि
गृह विहीन बनलहुँ अनाथ हा,
हमर अभाग, मंथरा-दासी?
आउ, आउ हे राम, प्रवासी?।
सोनक लंकापर विजयी भऽ
सीता संग कखन घर आएब?
बीतल विपिनक अवधि, अपन
अधिकार कहू कहिया धरि पएब?
परिजन सकल भोग भोगथि आ—
अहाँ बनल तपसी-सन्यासी।
आउ, आउ, हे राम, प्रवासी?।
भरत अहाँ विनु पर्णकुटीमे
कुश आसनपर कानि रहल छथि
अहँक पादुकाकेँ अवधक—
ऐश्वर्योसँ अधि मानि रहल छथि
थाकल चरण चापि रगड़ब—
पदतल, बैसब पौथानक पासी।
आउ, आउ हे राम, प्रवासी?।
aau hamar he raam pravasi
vyakul janak, vihvla janani,
paDal avadhpar adhik udasi
aau hamar he raam pravasi?.
dhik dhik jivan deen, ahan binu
bital barkh munda jivai chhi
jeern sheern monak gudDiken
svarthak sui bhonki sibai chhi
nishthur pita paDal chhathi gharme
komal putr vikal vanvasi
aau, hamar he raam, pravasi.
durdin kaikeyi bani kaऽ
he taat, ahanken vipin pathaulani
jahi chaar tar thaar chhalahun
takrapar durvah bhaar khasaulani
grih vihin banalahun anath ha,
hamar abhag, manthra dasi?
aau, aau he raam, pravasi?.
sonak lankapar vijyi bhaऽ
sita sang kakhan ghar ayeb?
bital vipinak avadhi, apan
adhikar kahu kahiya dhari peb?
parijan sakal bhog bhogathi aa—
ahan banal tapsi sanyasi.
aau, aau, he raam, pravasi?.
bharat ahan vinu parnakutime
kush asanpar kani rahal chhathi
ahank padukaken avdhak—
aishvaryosan adhi mani rahal chhathi
thakal charan chapi ragDab—
padtal, baisab pauthanak pasi.
aau, aau he raam, pravasi?.
aau hamar he raam pravasi
vyakul janak, vihvla janani,
paDal avadhpar adhik udasi
aau hamar he raam pravasi?.
dhik dhik jivan deen, ahan binu
bital barkh munda jivai chhi
jeern sheern monak gudDiken
svarthak sui bhonki sibai chhi
nishthur pita paDal chhathi gharme
komal putr vikal vanvasi
aau, hamar he raam, pravasi.
durdin kaikeyi bani kaऽ
he taat, ahanken vipin pathaulani
jahi chaar tar thaar chhalahun
takrapar durvah bhaar khasaulani
grih vihin banalahun anath ha,
hamar abhag, manthra dasi?
aau, aau he raam, pravasi?.
sonak lankapar vijyi bhaऽ
sita sang kakhan ghar ayeb?
bital vipinak avadhi, apan
adhikar kahu kahiya dhari peb?
parijan sakal bhog bhogathi aa—
ahan banal tapsi sanyasi.
aau, aau, he raam, pravasi?.
bharat ahan vinu parnakutime
kush asanpar kani rahal chhathi
ahank padukaken avdhak—
aishvaryosan adhi mani rahal chhathi
thakal charan chapi ragDab—
padtal, baisab pauthanak pasi.
aau, aau he raam, pravasi?.
स्रोत :
पुस्तक : कलानिधि (पृष्ठ 23)
रचनाकार : कालीकान्त झा ‘बूच’
प्रकाशन : श्रुति प्रकाशन, नई दिल्ली
संस्करण : 2010
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.