बीतैत समयक संग
बीति जाइत अछि मनुक्ख
जेना कि तिल-तिल
बीति रहल छी हमहूँ सभ
मुदा जखन
उनटि तकैत छी
तखन मोन पड़ैत अछि
बहुत रास नीक-बेजाय
बीतल बहुत रास राग-उपराग
से, एक आँजुर
प्रीतिक आस करब
कोनो अनुचित तँ नहि छल
मुदा ओह
खगता-बेगरताक धुनमे
छुटैत चलल गेल सभटा
बहुत किछु अहाँ बिसरलहुँ, तँ
किछु-किछु छुटैत गेल हमरो हाथसँ
बान्हल नहि छी कोनो खुट्टासँ
नहि लागल अछि कोनो गरदानी
तेँ आभास अछि जे मनुक्खे तँ छी हमहूँ
साँस लेबाक सेहो
नहि अछि कोनो सीमा
शरीरमे बाँचल अछि प्राण
बस, छातीक धुकधुकी
मद्धिम भऽ गेल करैत अछि
कखनो काल, कोनो क्षण-विशेषमे
मुदा शेष अछि
एखनहुँ हमरा-अहाँमे
किछु-ने-किछु करबाक लालसा
हम आब
मारि लेबऽ चाहैत छी इच्छा
हम भऽ जाइ चाहैत छी आब
मोह-माया, सभ किछुसँ अनासक्त
मुदा हमरा एखनो
नुकायल अछि एक आर छवि
जकरा नहि बुझल छैक
नीच-ऊँच, झूठ-साँच, किछुओ टा
ओ नहि मानैत अछि ओहेन किछु
जे कतहु लिखल नहि गेलै—
ने कोनो ग्रंथ, ने कोनो शास्त्र-पुराणमे
बस क्यो-क्यो आब
किछु-किछु विचार अपन
थोपैत जाइत गेलथिन, आ
जकरा बँटैत गेलथिन स्त्री-पुरुषक नामे
(4)
से कहियो
देने छलहुँ अहाँ हमरा
मुखौटीये किछु अधिकार
जाहिमे नहि छल कोनो बन्धन
आकि नहि छलै कोनो रोक-टोक
ओना ई सभ लिखित रहितै
तखन होइतै मान्य, आ जकरा
देखाकऽ मोन पाड़ि दितहुँ आइयो अहाँकेँ
हे प्रभो
लिखलाहा तँ होइत छै साक्ष्य
मुँहक बाजल तँ मुकरि जाइत अछि लोक
जेना कि अहूँ मुकरि गेलहुँ
अपन कयल सभ टा प्रॉमिस
खायल अपन सभ टा किरिया-सप्पत!...
bitait samyak sang
biti jait achhi manukkh
jena ki til til
biti rahal chhi hamhun sabh
muda jakhan
unati takait chhi
takhan mon paDait achhi
bahut raas neek bejay
bital bahut raas raag upraag
se, ek anjur
pritik aas karab
kono anuchit tan nahi chhal
muda oh
khagta begartak dhunme
chhutait chalal gel sabhta
bahut kichhu ahan bisaralahun, tan
kichhu kichhu chhutait gel hamro hathasan
banhal nahi chhi kono khuttasan
nahi lagal achhi kono gardani
ten abhas achhi je manukkhe tan chhi hamhun
saans lebak seho
nahi achhi kono sima
sharirme banchal achhi praan
bas, chhatik dhukdhuki
maddhim bhaऽ gel karait achhi
kakhno kaal, kono kshan visheshme
muda shesh achhi
ekhanahun hamra ahanme
kichhu ne kichhu karbak lalsa
hum aab
mari lebऽ chahait chhi ichchha
hum bhaऽ jai chahait chhi aab
moh maya, sabh kichhusan anasakt
muda hamra ekhno
nukayal achhi ek aar chhavi
jakra nahi bujhal chhaik
neech uunch, jhooth saanch, kichhuo ta
o nahi manait achhi ohen kichhu
je katahu likhal nahi gelai—
ne kono granth, ne kono shaastr puranme
bas kyo kyo aab
kichhu kichhu vichar apan
thopait jait gelthin, aa
jakra bantait gelthin stri purushak name
se kahiyo
dene chhalahun ahan hamra
mukhautiye kichhu adhikar
jahime nahi chhal kono bandhan
aaki nahi chhalai kono rok tok
ona ii sabh likhit rahitai
takhan hoitai manya, aa jakra
dekhakऽ mon paDi ditahun aiyo ahanken
he prbho
likhlaha tan hoit chhai sakshya
munhak bajal tan mukari jait achhi lok
jena ki ahun mukari gelahun
apan kayal sabh ta praumis
khayal apan sabh ta kiriya sappat!. . .
bitait samyak sang
biti jait achhi manukkh
jena ki til til
biti rahal chhi hamhun sabh
muda jakhan
unati takait chhi
takhan mon paDait achhi
bahut raas neek bejay
bital bahut raas raag upraag
se, ek anjur
pritik aas karab
kono anuchit tan nahi chhal
muda oh
khagta begartak dhunme
chhutait chalal gel sabhta
bahut kichhu ahan bisaralahun, tan
kichhu kichhu chhutait gel hamro hathasan
banhal nahi chhi kono khuttasan
nahi lagal achhi kono gardani
ten abhas achhi je manukkhe tan chhi hamhun
saans lebak seho
nahi achhi kono sima
sharirme banchal achhi praan
bas, chhatik dhukdhuki
maddhim bhaऽ gel karait achhi
kakhno kaal, kono kshan visheshme
muda shesh achhi
ekhanahun hamra ahanme
kichhu ne kichhu karbak lalsa
hum aab
mari lebऽ chahait chhi ichchha
hum bhaऽ jai chahait chhi aab
moh maya, sabh kichhusan anasakt
muda hamra ekhno
nukayal achhi ek aar chhavi
jakra nahi bujhal chhaik
neech uunch, jhooth saanch, kichhuo ta
o nahi manait achhi ohen kichhu
je katahu likhal nahi gelai—
ne kono granth, ne kono shaastr puranme
bas kyo kyo aab
kichhu kichhu vichar apan
thopait jait gelthin, aa
jakra bantait gelthin stri purushak name
se kahiyo
dene chhalahun ahan hamra
mukhautiye kichhu adhikar
jahime nahi chhal kono bandhan
aaki nahi chhalai kono rok tok
ona ii sabh likhit rahitai
takhan hoitai manya, aa jakra
dekhakऽ mon paDi ditahun aiyo ahanken
he prbho
likhlaha tan hoit chhai sakshya
munhak bajal tan mukari jait achhi lok
jena ki ahun mukari gelahun
apan kayal sabh ta praumis
khayal apan sabh ta kiriya sappat!. . .
स्रोत :
पुस्तक : नहि सीता नहि (मैथिली कविता-संग्रह) (पृष्ठ 65)
रचनाकार : बिभा विमर्श
प्रकाशन : नवारम्भ, पटना/मधुबनी
संस्करण : 2023
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.