परताप सिंह! परताप सिंह!
ओ, महराना परताप सिंह!
सिसउँदिया कुलु-भूखन, जग-मग
मनि, महराना परतापसिंह!
बूढ़ी महतारी खातिर खिर—
पिति खायि-खायि का धाक धर्यउ,
आँचर मा दागु न परयि दिह्यउ
सब राजु-पाटु स्वाहा कीन्ह्यउ।
तनु- मनु धनु अरपनु कयि दीन्हयउ,
ओ, महराना परतापसिंह!
भयिं कउनि-कउनि किरला घर मा,
तिनका तुम का तनिकउ मान्यउ!
जङ्गलन पहारन मा बसिकयि ,
तुम मातु-भूमि का पंहिंचान्यउ
अंगारुयि अस तुम बरा किह्यउ,
ओ, महराना परतापसिंह!
तुम छक्के दिह्यउ छ्वँड़ायि बापुजी—
कउनि कही किहिंके, तिहिते।
छत्रापन केरि धजा फहरायउ
तुम अपने बल-पउरुख ते।
सिंहन के सिंह रह्यउ स्वामी,
ओ, महराना परतापसिंह!
यह छीछाल्यादरि मनइन की,
तुम कउन्यउ जलमु न सहि पउतिउ।
बिटिया-महतारिन की दुरुगुति ,
का देखि-देखि का ना करतिउ—
ग्वहराइ रहे सब, कहाँ गयउ
तुम महराना परतापसिंह!
राकस लरिका लयि-लयि भाजयिं,
पण्डितजी पूजा कीन करयि!
जब तनुकु ग्वहारि करयिं दुखिया,
ठाकुर ल्वटिया लयि-लयि भाजयिं!
आगे तुमते का कही कथा,
ओ, महराना परतापसिंह!
तुम आवउ हिरदउँ जागि-जागि,
मुलु हम जायिति हयि सोयि-सोयि।
जब जलमु-जयन्ती आवति हयि,
तब हम आयिति हयि रोयि-रोयि।
तुम देखि लेउ, तुम सोचि लेउ,
ओ, महराना परतापसिंह!
तुमरे तप की बलि बेदी पर,
का जानी क्यतने पंडित-बर,
रचि-रुचि कयि हार चढ़ायिनि हयि,
कबिता के सुंदर फूलन पर!
लयि लेउ पढ़ीसउ की पाती—
श्री महराना परतापसिंह!
partap sinh! partap sinh!
o, mahrana partap sinh!
sisaundiya kulu bhukhan, jag mag
mani, mahrana partapsinh!
buDhi mahtari khatir khir—
piti khayi khayi ka dhaak dharyau,
anchar ma dagu na parayi dihyau
sab raju patu svaha kinhyau.
tanu manu dhanu arapanu kayi dinhayau,
o, mahrana partapsinh!
bhayin kauni kauni kirla ghar ma,
tinka tum ka tanikau manyau!
janglan paharan ma basikayi ,
tum matu bhumi ka panhinchanyau
angaruyi as tum bara kihyau,
o, mahrana partapsinh!
tum chhakke dihyau chhvnDayi bapuji—
kauni kahi kihinke, tihite.
chhatrapan keri dhaja phahrayau
tum apne bal paurukh te.
sinhan ke sinh rahyau svami,
o, mahrana partapsinh!
ye chhichhalyadari manin ki,
tum kaunyau jalamu na sahi pautiu.
bitiya mahtarin ki duruguti ,
ka dekhi dekhi ka na karatiu—
gvhrai rahe sab, kahan gayau
tum mahrana partapsinh!
rakas larika layi layi bhajayin,
panDitji puja keen karayi!
jab tanuku gvhari karayin dukhiya,
thakur lvatiya layi layi bhajyin!
aage tumte ka kahi katha,
o, mahrana partapsinh!
tum avau hiradaun jagi jagi,
mulu hum jayiti hayi soyi soyi.
jab jalamu jayanti avati hayi,
tab hum ayiti hayi royi royi.
tum dekhi leu, tum sochi leu,
o, mahrana partapsinh!
tumre tap ki bali bedi par,
ka jani kyatne panDit bar,
rachi ruchi kayi haar chaDhayini hayi,
kabita ke sundar phulan par!
layi leu paDhisau ki pati—
shri mahrana partapsinh!
partap sinh! partap sinh!
o, mahrana partap sinh!
sisaundiya kulu bhukhan, jag mag
mani, mahrana partapsinh!
buDhi mahtari khatir khir—
piti khayi khayi ka dhaak dharyau,
anchar ma dagu na parayi dihyau
sab raju patu svaha kinhyau.
tanu manu dhanu arapanu kayi dinhayau,
o, mahrana partapsinh!
bhayin kauni kauni kirla ghar ma,
tinka tum ka tanikau manyau!
janglan paharan ma basikayi ,
tum matu bhumi ka panhinchanyau
angaruyi as tum bara kihyau,
o, mahrana partapsinh!
tum chhakke dihyau chhvnDayi bapuji—
kauni kahi kihinke, tihite.
chhatrapan keri dhaja phahrayau
tum apne bal paurukh te.
sinhan ke sinh rahyau svami,
o, mahrana partapsinh!
ye chhichhalyadari manin ki,
tum kaunyau jalamu na sahi pautiu.
bitiya mahtarin ki duruguti ,
ka dekhi dekhi ka na karatiu—
gvhrai rahe sab, kahan gayau
tum mahrana partapsinh!
rakas larika layi layi bhajayin,
panDitji puja keen karayi!
jab tanuku gvhari karayin dukhiya,
thakur lvatiya layi layi bhajyin!
aage tumte ka kahi katha,
o, mahrana partapsinh!
tum avau hiradaun jagi jagi,
mulu hum jayiti hayi soyi soyi.
jab jalamu jayanti avati hayi,
tab hum ayiti hayi royi royi.
tum dekhi leu, tum sochi leu,
o, mahrana partapsinh!
tumre tap ki bali bedi par,
ka jani kyatne panDit bar,
rachi ruchi kayi haar chaDhayini hayi,
kabita ke sundar phulan par!
layi leu paDhisau ki pati—
shri mahrana partapsinh!
स्रोत :
पुस्तक : पढ़ीस ग्रंथावली (पृष्ठ 87)
संपादक : डॉ. रामविलास शर्मा, युक्तिभद्र दीक्षित
रचनाकार : बलभद्रप्रसाद दीक्षित 'पढ़ीस'
प्रकाशन : उत्तर प्रदेश हिन्दी संस्थान, लखनऊ
संस्करण : 1998
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.