इतिहासक पन्नापर देखू ढबकि गेल अछि मोसि,
तन्द्रा तोड़क हेतु लोककेँ चाही अखरा नोसि।
पुरिबा-पछबा हूँकि रहल छै उड़ल फिरै अछि पात,
तदपि कल्पना-क्षितिज कोरमे हँसइछ स्वर्णिम प्रात।
बुझले अछि पहिनेसँ दम्भी-मानव मनक दुराशा,
कहि गेलाह कविवर कबीर 'जग पानिक तितल बतासा'।
द्वेषक धार अहंकेर नौका, लोभे अछि करुआरि,
स्वार्थक घूर्णिचक्रपर घुमइतकेँ के सकत उबारि?
गगन पारमे पसरि रहल अछि विकट तिमिरकेर जाल,
विज्ञानक बीहरिमे बैसल विध्वंसक ई व्याल।
धर्म-दीपमे श्रद्धा-सिञ्चित रहल न सत्यक टेमी,
मनुज-लोकमे बाँचि सकत नहि आब मनुजता प्रेमी।
विश्वासक बस्ता फोलब तँ भेटत कपट-प्रबन्ध,
आत्मतत्त्व दर्शनक दृष्टिसँ मनुज भेल अछि अन्ध।
रखलनि विष्णु सुदर्शन, ब्रह्मा लेलनि नुका कमण्डल,
रुद्रक डमरू-नाद-निनादित रहत सकल ग्रहमण्डल।
बीतल सरस-वसन्त उषम-ग्रीषम अछि सम्मुख ठाढ़,
देखि रहल छी युगक पीठपर महाभयंकर दाढ़।
शशधर बनि विषधर विचरै अछि चाही रहक सचेत,
मारल जायत शान्ति अन्यथा मङनी अपटी खेत।
itihasak pannapar dekhu Dhabaki gel achhi mosi,
tandra toDak hetu lokken chahi akhra nosi.
puriba pachhba hunki rahal chhai uDal phirai achhi paat,
tadpi kalpana kshitij korme hansaichh svarnim praat.
bujhle achhi pahinesan dambhi manav manak durasha,
kahi gelah kavivar kabir jag panik tital batasa.
dveshak dhaar ahanker nauka, lobhe achhi karuari,
svarthak ghurnichakrpar ghumaitken ke sakat ubari?
gagan parme pasari rahal achhi vikat timirker jaal,
vigyanak biharime baisal vidhvansak ii vyaal.
dharm dipme shraddha sinchit rahal na satyak temi,
manuj lokme banchi sakat nahi aab manujta premi.
vishvasak basta pholab tan bhetat kapat prbandh,
atmtattv darshnak drishtisan manuj bhel achhi andh.
rakhalani vishnu sudarshan, brahma lelani nuka kamanDal,
rudrak Damru naad ninadit raht sakal grahmanDal.
bital saras vasant usham grisham achhi sammukh thaaDh,
dekhi rahal chhi yugak pithpar mahabhyankar daaDh.
shashdhar bani vishadhar vicharai achhi chahi rahak sachet,
maral jayat shanti anyatha mangni apti khet.
itihasak pannapar dekhu Dhabaki gel achhi mosi,
tandra toDak hetu lokken chahi akhra nosi.
puriba pachhba hunki rahal chhai uDal phirai achhi paat,
tadpi kalpana kshitij korme hansaichh svarnim praat.
bujhle achhi pahinesan dambhi manav manak durasha,
kahi gelah kavivar kabir jag panik tital batasa.
dveshak dhaar ahanker nauka, lobhe achhi karuari,
svarthak ghurnichakrpar ghumaitken ke sakat ubari?
gagan parme pasari rahal achhi vikat timirker jaal,
vigyanak biharime baisal vidhvansak ii vyaal.
dharm dipme shraddha sinchit rahal na satyak temi,
manuj lokme banchi sakat nahi aab manujta premi.
vishvasak basta pholab tan bhetat kapat prbandh,
atmtattv darshnak drishtisan manuj bhel achhi andh.
rakhalani vishnu sudarshan, brahma lelani nuka kamanDal,
rudrak Damru naad ninadit raht sakal grahmanDal.
bital saras vasant usham grisham achhi sammukh thaaDh,
dekhi rahal chhi yugak pithpar mahabhyankar daaDh.
shashdhar bani vishadhar vicharai achhi chahi rahak sachet,
maral jayat shanti anyatha mangni apti khet.
स्रोत :
पुस्तक : चन्द्रनाथमिश्र ‘अमर’ रचना संचयन (पृष्ठ 345)संपादक : योगानन्द झा, शम्भुनाथ झा, विजयदेव झा रचनाकार : चन्द्रनाथ मिश्र ‘अमर’
प्रकाशन : साहित्य अकादेमी, नई दिल्ली
संस्करण : 2025
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.
