ई मेघक मोन जेना बहुत व्याकुल लागि रहल अछि आइ
सुनलियैक जे
दम्माक बेमारीसँ त्रस्त अछि बसात
खटिया पर पड़ल औद्योगिक अस्पतालमे
साँसक देहरि पर छटपटा रहल अछि
ठकमूड़ी लागल अछि जेना गाछ-वृक्षसभकेँ
चिड़ै-चुनमुन्नीसभक सेहो मंद अछि सुगबुगाहटि
ई मकानसभ एखने जागल अछि निन्नसँ
भोरे-भोर दुपहर अंगेजने सुरुजक आँखि सेहो
फुजल अछि एखने।
एखने,
आमक फुनगी परसँ हेठ भेल अछि सुरुज आ
खिड़कीसँ द' रहल छथि हुलकी।
हम देखैत छी,
सुरुज, किछु देरसँ गरमा रहल छथि लोहा
क' रहल छथि काज पर जेबाक तैयारी।
जखन कि,
सैंतालीस डिग्री सेल्सियसमे
वाष्पित भ' हमर कविता...
घोरा जाए चाहैत अछि समुच्चा ब्रह्मांडमे
आ
भरतीय दण्ड प्रक्रिया संहिताक धारा
एक सए चौआलीसकेँ तहत
घरसँ बहराएब अछि मनाही।
ऐहि समयमे
एकगोट अनजान शहरमे
आँखिमे भरने आगिक पिण्ड
भरि दुपहरिया...
कखनो,
धारक कछेरमे
कखनो,
पोखरिक मोहार पर
कखनो,
इनारक दूबि पर
आ कि,
कोतवाली चौकसँ सोझे पीच धएने
डी. एम. आवास होइत
थाना मोड़, स्टेशन, शंकरचौक आ
चभच्चा मोड़सँ खुरपेरिया धएने
कविताक धुर पार करैत।
घामे-पसीने तर-बतर
गरदनि सुखाएल, मुहचुरू भेल
थाकल-हारल
माथ पर गमछी लपेटने
मुट्ठीमे दबौने पियास
लहेरियागंज, इन्द्र परिसरमे
एखने आएल अछि सुरुज हमरा अँगना
एक चुरूक पानि माँगए!
पानि!
जे कि बाँचल नहि अछि आब कतहु पिरथी पर।
सभसँ पहिने लोकक आँखिमे सुखा गेलैक
फेर सुखएलै धार, पोखरि आ इनार
आइ त' हमर क'ल सेहो
एनीमियाक गंभीर बेमारीसँ चित भेल अछि।
ई बहुत खतरनाक समयमे बीति रहल छी हमरा लोकनि
जखन लोक नहि जानि रहल छथि पानिक मोल
नीलामीक लेल सुखल धारकेँ सेहो लागि रहल अछि बोली
पानि पर राजनीति करैत लोक पर हँसि रहल अछि पानि।
ठीके,
ई बहुत खतरनाक समयमे बीति रहल छी हमरा लोकनि
जतए किछु शिष्ट मंडल
क' रहल छथि पानि बचेबाक वार्ता कए दसकसँ...
आ बीच-बीचमे फ्रीजरसँ निकालि पारदर्शी गिलासमे
परोसल जाइत अछि पानि
आओर त' आओर...
एहि पानिक रंग लाल अछि
आ ई लाल रंग मिलैत-जुलैत अछि हमरा सोनितसँ
ई हमर सोनित अछि आ
हुनका सभक लेल
शीतल पेय।
जेना बिला गेल अछि चिठ्ठी आ तार
तहिना बीला रहल अछि पिरथी परसँ पानि
पिरथी परसँ पानि नहि
जीवन बिला रहल अछि
हमरा सभ आब किछुए दिन बाद...
गूगल पर सर्च क' क' देखब पानि
पोखरि, धार आ इनारक पेंटिंग बना क'
टाँगब देबाल पर...।
जकरा जीबाक अछि कविता
तकरा बचाब' पड़त पानि
जखन हम बचा' रहल हेबैक पानि
तखन हम बचा रहल हेबैक कविता
जीवन बचा रहल हेबैक हम तखन
जेना, विचारक बिना नहि भ' सकैत अछि कविता
पानिक बेतरे तहिना नहि भ' सकैत अछि जीवन।
घुरए पड़त हमरा लोकनिकेँ
पिरथी दिस
प्रकृति दिस...
करए पड़त सुरूआति
पानिक समर्थनमे हस्ताक्षर अभियान
मुट्ठीमे दबौने पियास
एखने आएल अछि सुरुज हमरा आँगना
एक चुरूक पानि माँगय!
दरअसल पानि नहि!
जीवन माँगय आयल अछि।
ii meghak mon jena bahut vyakul lagi rahal achhi aai
sunaliyaik je
dammak bemarisan trast achhi basat
khatiya par paDal audyogik asptalme
sansak dehari par chhatapta rahal achhi
thakmuDi lagal achhi jena gaachh vrikshasabhken
chiDai chunmunnisbhak seho mand achhi sugabugahati
ii makansabh ekhne jagal achhi ninnasan
bhore bhor duphar angejne surujak ankhi seho
phujal achhi ekhne.
ekhne,
aamak phungi parasan heth bhel achhi suruj aa
khiDakisan da rahal chhathi hulki.
hum dekhait chhi,
suruj, kichhu derasan garma rahal chhathi loha
ka rahal chhathi kaaj par jebak taiyari.
jakhan ki,
saintalis Digri selsiyasme
vashpit bha hamar kavita. . .
ghora jaye chahait achhi samuchcha brahmanDme
aa
bhartiy danD prakriya sanhitak dhara
ek se chaualisken tahat
gharasan bahrayeb achhi manahi.
aihi samayme
ekgot anjan shaharme
ankhime bharne aagik pinD
bhari dupahriya. . .
kakhno,
dharak kachherme
kakhno,
pokhrik mohar par
kakhno,
inarak dubi par
aa ki,
kotavali chaukasan sojhe peech dhene
Di. em. avas hoit
thana moD, steshan, shankarchauk aa
chabhachcha moDasan khurperiya dhene
kavitak dhur paar karait.
ghame pasine tar batar
garadani sukhayel, muhachuru bhel
thakal haral
maath par gamchhi lapetne
mutthime dabaune piyas
laheriyaganj, indr parisarme
ekhne aayel achhi suruj hamra angana
ek churuk pani mange!
pani!
je ki banchal nahi achhi aab katahu pirathi par.
sabhasan pahine lokak ankhime sukha gelaik
pher sukhelai dhaar, pokhari aa inaar
aai ta hamar kala seho
enimiyak gambhir bemarisan chit bhel achhi.
ii bahut khatarnak samayme biti rahal chhi hamra lokani
jakhan lok nahi jani rahal chhathi panik mol
nilamik lel sukhal dharken seho lagi rahal achhi boli
pani par rajaniti karait lok par hansi rahal achhi pani.
thike,
ii bahut khatarnak samayme biti rahal chhi hamra lokani
jate kichhu shisht manDal
ka rahal chhathi pani bachebak varta ke dasakasan. . .
aa beech bichme phrijarasan nikali paradarshi gilasme
parosal jait achhi pani
aaor ta aaor. . .
ehi panik rang laal achhi
aa ii laal rang milait julait achhi hamra sonitasan
ii hamar sonit achhi aa
hunka sabhak lel
shital pey.
jena bila gel achhi chiththi aa taar
tahina bila rahal achhi pirathi parasan pani
pirathi parasan pani nahi
jivan bila rahal achhi
hamra sabh aab kichhue din baad. . .
gugal par sarch ka ka dekhab pani
pokhari, dhaar aa inarak penting bana ka
tangab debal par. . . .
jakra jibak achhi kavita
takra bachab paDat pani
jakhan hum bacha rahal hebaik pani
takhan hum bacha rahal hebaik kavita
jivan bacha rahal hebaik hum takhan
jena, vicharak bina nahi bha sakait achhi kavita
panik betre tahina nahi bha sakait achhi jivan.
ghure paDat hamra lokaniken
pirathi dis
prkriti dis. . .
kare paDat suruati
panik samarthanme hastakshar abhiyan
mutthime dabaune piyas
ekhne aayel achhi suruj hamra angana
ek churuk pani mangay!
darasal pani nahi!
jivan mangay aayal achhi.
ii meghak mon jena bahut vyakul lagi rahal achhi aai
sunaliyaik je
dammak bemarisan trast achhi basat
khatiya par paDal audyogik asptalme
sansak dehari par chhatapta rahal achhi
thakmuDi lagal achhi jena gaachh vrikshasabhken
chiDai chunmunnisbhak seho mand achhi sugabugahati
ii makansabh ekhne jagal achhi ninnasan
bhore bhor duphar angejne surujak ankhi seho
phujal achhi ekhne.
ekhne,
aamak phungi parasan heth bhel achhi suruj aa
khiDakisan da rahal chhathi hulki.
hum dekhait chhi,
suruj, kichhu derasan garma rahal chhathi loha
ka rahal chhathi kaaj par jebak taiyari.
jakhan ki,
saintalis Digri selsiyasme
vashpit bha hamar kavita. . .
ghora jaye chahait achhi samuchcha brahmanDme
aa
bhartiy danD prakriya sanhitak dhara
ek se chaualisken tahat
gharasan bahrayeb achhi manahi.
aihi samayme
ekgot anjan shaharme
ankhime bharne aagik pinD
bhari dupahriya. . .
kakhno,
dharak kachherme
kakhno,
pokhrik mohar par
kakhno,
inarak dubi par
aa ki,
kotavali chaukasan sojhe peech dhene
Di. em. avas hoit
thana moD, steshan, shankarchauk aa
chabhachcha moDasan khurperiya dhene
kavitak dhur paar karait.
ghame pasine tar batar
garadani sukhayel, muhachuru bhel
thakal haral
maath par gamchhi lapetne
mutthime dabaune piyas
laheriyaganj, indr parisarme
ekhne aayel achhi suruj hamra angana
ek churuk pani mange!
pani!
je ki banchal nahi achhi aab katahu pirathi par.
sabhasan pahine lokak ankhime sukha gelaik
pher sukhelai dhaar, pokhari aa inaar
aai ta hamar kala seho
enimiyak gambhir bemarisan chit bhel achhi.
ii bahut khatarnak samayme biti rahal chhi hamra lokani
jakhan lok nahi jani rahal chhathi panik mol
nilamik lel sukhal dharken seho lagi rahal achhi boli
pani par rajaniti karait lok par hansi rahal achhi pani.
thike,
ii bahut khatarnak samayme biti rahal chhi hamra lokani
jate kichhu shisht manDal
ka rahal chhathi pani bachebak varta ke dasakasan. . .
aa beech bichme phrijarasan nikali paradarshi gilasme
parosal jait achhi pani
aaor ta aaor. . .
ehi panik rang laal achhi
aa ii laal rang milait julait achhi hamra sonitasan
ii hamar sonit achhi aa
hunka sabhak lel
shital pey.
jena bila gel achhi chiththi aa taar
tahina bila rahal achhi pirathi parasan pani
pirathi parasan pani nahi
jivan bila rahal achhi
hamra sabh aab kichhue din baad. . .
gugal par sarch ka ka dekhab pani
pokhari, dhaar aa inarak penting bana ka
tangab debal par. . . .
jakra jibak achhi kavita
takra bachab paDat pani
jakhan hum bacha rahal hebaik pani
takhan hum bacha rahal hebaik kavita
jivan bacha rahal hebaik hum takhan
jena, vicharak bina nahi bha sakait achhi kavita
panik betre tahina nahi bha sakait achhi jivan.
ghure paDat hamra lokaniken
pirathi dis
prkriti dis. . .
kare paDat suruati
panik samarthanme hastakshar abhiyan
mutthime dabaune piyas
ekhne aayel achhi suruj hamra angana
ek churuk pani mangay!
darasal pani nahi!
jivan mangay aayal achhi.
स्रोत :
पुस्तक : आब कतेक चुप रहू (मैथिली कविता-संग्रह) (पृष्ठ 99)रचनाकार : दीप नारायण
प्रकाशन : राजकमल प्रकाशन, नई दिल्ली
संस्करण : 2021
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.
