पिबइत दूध पवित्र मधुर माँ मिथिला केर कोरमे बैसल
के बताह कवि भाङ पीबि स्वागत वसन्त अछि गाबि रहल!
नहि शरदक शशि हँसी स्निग्ध निशि
सुजन-सुमन सन नहि नभ सागर
लोक अनिल कल्लोल ललित छवि
सस्य हरित नहि अवनी आँचर
नहि वियोगिनी कामिनीक
अलकावलि-आकुल धन झबरल
नहि कालीक हँसी तड़िता
सरिता न धरा धमनी उमड़ल
नहि हेमन्तक सारि-वारि घर
बाध हमर नन्दन कानन
आषाढ़क मञ्जुल गाछी नहि
मिथिला भूमिक वृन्दावन
प्रकृति सुन्दरिक अंग-अंगकेर सुषमा वैभव अछि सूखल।
देखतहि स्वागत करइत छल
प्रिय सदृश्य मानव निश्छल
जनिकर से दिनकर तीर निकर
करसँ करय प्रहार प्रखर
प्रावृतकेर झंझा बरखासँ
ओ शिशिरक करका कुञ्झटिकासँ
राखल जिआय जनिका शिशु सभ
से अनल बनल अछि शत्रु अधम
शास्त्र-सभ्यताकेर निर्झरिणी
कलुष-सिन्धु संसारक तरिणी
तोष शान्तिकेर बास अमर
तृण पत्र रचित मुनि मानवघर
निर्मम नादिरशाह सदृश ई खोरि-खोरि अछि डाहि रहल।
मरकत सन मटर मसुरि लतरल
अवनीपर अम्बर जनि उतरल
अथवा उमड़ल अम्बुधि तरंग
शृङ्गार करय धरणीक अंग
अकटाक कुसुम कमनीय लाल
नीलम सन तीसीकेर सुमन
सरिसब शुभ सुन्दर पोखराज
सुषमा लखि होइ छल मुग्ध नयन।
मनोहारिणी से धरती नीरस परती पाषाण बनल।
झर-झर सन सन, लंकाक पवन
सभ बहय प्रभंजन पछबा सदिखन
आतंक त्रस्त घर-घर मानव
जनि आबि रहल दुर्मद दानव
लजबय गुलाबकेँ जे कपोल
जननीटा जानय जकर मोल
झरि फड़इछ किशलय भय पीयर
जकरा विलोकि से शिशुक अधर
द्रारिद्र्य दग्ध हृदय समान अछि भेल एखन सब्रण श्यामल।
व्योम बनल जनि बालुक सागर
पाण्डुर शशि ओंघड़ायत गागर
ढौरल झिटुका सन नखत जाल
सतमस्सू सन जानु वाल।
अछि भूमण्डल बिगड़ल बताहि दिक पिशाचिनीसँ घेड़ल।
दानव-दुहिता सन विसूचिका
संचरय नरकोरक मसूरिका
धमसय सन्निपात श्वशनक ज्वर
पिजबय उठि दन्त-निकर फणिधर
नोनचट लुती मच्छड़ उड़ीस
मानव-अरिदल केर बनल ईश
मित्र वधक प्रतिशोध लेल निश्चय आबय घुरिधुरि ई खल।
विकसित सोहिजन किंसुक रशाल
यवन राज्यमे जनि किछु नृपाल
के देखि देशकेर असल हाल
मानि कुदब जानि अज्ञान वाल
के बताह कवि भाङ पीबि स्वागत बसन्त अछि गाबि रहल
पिबइत दूध पवित्र मधुरिमा मिथिलाकेर कोरमे बैसल।
pibit doodh pavitra madhur maan mithila ker korme baisal
ke batah kavi bhaang pibi svagat vasant achhi gabi rahal!
nahi shardak shashi hansi snigdh nishi
sujan suman san nahi nabh sagar
lok anil kallol lalit chhavi
sasya harit nahi avni anchar
nahi viyogini kaminik
alkavali aakul dhan jhabral
nahi kalik hansi taDita
sarita na dhara dhamni umDal
nahi hemantak sari vari ghar
baadh hamar nandan kanan
ashaDhak manjul gachhi nahi
mithila bhumik vrindavan
prkriti sundrik ang angker sushama vaibhav achhi sukhal.
dekhatahi svagat karit chhal
priy sadrishya manav nishchhal
janikar se dinkar teer nikar
karasan karay prahar prakhar
pravritker jhanjha barakhasan
o shishirak karka kunjhatikasan
rakhal jiay janika shishu sabh
se anal banal achhi shatru adham
shaastr sabhytaker nirjharini
kalush sindhu sansarak tarini
tosh shantiker baas amar
trin patr rachit muni manavghar
nirmam nadirshah sadrish ii khori khori achhi Dahi rahal.
markat san matar masuri latral
avnipar ambar jani utral
athva umDal ambudhi tarang
shringar karay dharnik ang
aktak kusum kamniy laal
nilam san tisiker suman
sarisab shubh sundar pokhraj
sushama lakhi hoi chhal mugdh nayan.
manoharini se dharti niras parti pashan banal.
jhar jhar san san, lankak pavan
sabh bahay prbhanjan pachhba sadikhan
atank trast ghar ghar manav
jani aabi rahal durmad danav
lajbay gulabken je kapol
jannita janay jakar mol
jhari phaDichh kishlay bhay piyar
jakra viloki se shishuk adhar
draridrya dagdh hriday saman achhi bhel ekhan sabran shyamal.
vyom banal jani baluk sagar
panDur shashi onghDayat gagar
Dhaural jhituka san nakhat jaal
satmassu san janu vaal.
achhi bhumanDal bigDal batahi dik pishachinisan gheDal.
danav duhita san visuchika
sanchray narkorak masurika
dhamsay sannipat shvashnak jvar
pijbay uthi dant nikar phanidhar
nonchat luti machchhaD uDis
manav aridal ker banal iish
mitr vadhak pratishodh lel nishchay aabay ghuridhuri ii khal.
viksit sohijan kinsuk rashal
yavan rajyme jani kichhu nripal
ke dekhi deshker asal haal
mani kudab jani agyan vaal
ke batah kavi bhaang pibi svagat basant achhi gabi rahal
pibit doodh pavitra madhurima mithilaker korme baisal.
pibit doodh pavitra madhur maan mithila ker korme baisal
ke batah kavi bhaang pibi svagat vasant achhi gabi rahal!
nahi shardak shashi hansi snigdh nishi
sujan suman san nahi nabh sagar
lok anil kallol lalit chhavi
sasya harit nahi avni anchar
nahi viyogini kaminik
alkavali aakul dhan jhabral
nahi kalik hansi taDita
sarita na dhara dhamni umDal
nahi hemantak sari vari ghar
baadh hamar nandan kanan
ashaDhak manjul gachhi nahi
mithila bhumik vrindavan
prkriti sundrik ang angker sushama vaibhav achhi sukhal.
dekhatahi svagat karit chhal
priy sadrishya manav nishchhal
janikar se dinkar teer nikar
karasan karay prahar prakhar
pravritker jhanjha barakhasan
o shishirak karka kunjhatikasan
rakhal jiay janika shishu sabh
se anal banal achhi shatru adham
shaastr sabhytaker nirjharini
kalush sindhu sansarak tarini
tosh shantiker baas amar
trin patr rachit muni manavghar
nirmam nadirshah sadrish ii khori khori achhi Dahi rahal.
markat san matar masuri latral
avnipar ambar jani utral
athva umDal ambudhi tarang
shringar karay dharnik ang
aktak kusum kamniy laal
nilam san tisiker suman
sarisab shubh sundar pokhraj
sushama lakhi hoi chhal mugdh nayan.
manoharini se dharti niras parti pashan banal.
jhar jhar san san, lankak pavan
sabh bahay prbhanjan pachhba sadikhan
atank trast ghar ghar manav
jani aabi rahal durmad danav
lajbay gulabken je kapol
jannita janay jakar mol
jhari phaDichh kishlay bhay piyar
jakra viloki se shishuk adhar
draridrya dagdh hriday saman achhi bhel ekhan sabran shyamal.
vyom banal jani baluk sagar
panDur shashi onghDayat gagar
Dhaural jhituka san nakhat jaal
satmassu san janu vaal.
achhi bhumanDal bigDal batahi dik pishachinisan gheDal.
danav duhita san visuchika
sanchray narkorak masurika
dhamsay sannipat shvashnak jvar
pijbay uthi dant nikar phanidhar
nonchat luti machchhaD uDis
manav aridal ker banal iish
mitr vadhak pratishodh lel nishchay aabay ghuridhuri ii khal.
viksit sohijan kinsuk rashal
yavan rajyme jani kichhu nripal
ke dekhi deshker asal haal
mani kudab jani agyan vaal
ke batah kavi bhaang pibi svagat basant achhi gabi rahal
pibit doodh pavitra madhurima mithilaker korme baisal.
स्रोत :
पुस्तक : कतेक दिनक बाद (मैथिली कविता-संग्रह) (पृष्ठ 37)
संपादक : डॉ कैलासनाथ झा, शिवशंकर श्रीनिवास
रचनाकार : काञ्चीनाथ झा 'किरण'
प्रकाशन : किरण मैथिली साहित्य शोध संस्थान (धर्मपुर, लोहना रोड, दरभंगा)
संस्करण : 1989
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.