पड़ल छथि बन्धन मे मृगराज!
भरल नयन, नहि चएन हृदय मे,
छिन्न-भिन्न सब साज!
दुर्गति परम प्रगतिमय, पसरल,
अछि भारी भ्रम-जाल;
बक हँसैत अछि कुटिल हँसी,
कलपै छथि क्षुब्ध मराल;
जे कँपैत छल डर सँ थर-थर,
आब न तकरो लाज।
पड़ल छथि बन्धन मे मृगराज!
उर-सागर गम्भीर, शान्त,
दबकल अछि प्रलय-तरङ्ग;
नियति नचै अछि नग्न नृत्य,
अछि काल बनल बदरङ्ग;
मरत ककर क्रोधानल मे जरि,
वैह शक्ति-साहस अछि
भेटब तइओ दुर्लभ ग्रास;
सुधा-दान जे कए सकैत छथि,
मिटए न तन के प्यास;
डूबत हाए! कियै नहि, बूड़ल
जखन विवेक-जहाज?
पड़ल छथि बन्धन मे मृगराज!
भेनहि की हो स्पन्दन;
तन-मन पराभूत, निष्प्राण;
छटपटाइ अछि आइ कण्ठगत
भए ज्वालामय गान;
लै'छ लेखनी रुद्ध-श्वास,
जागत की तखन समाज
पड़ल छथि बन्धन मे मृगराज!
paDal chhathi bandhan mae mrigraj!
bharal nayan, nahi chen hriday mae,
chhinn bhinn sab saaj!
durgati param pragatimay, pasral,
achhi bhari bhram jaal;
bak hansait achhi kutil hansi,
kalapai chhathi kshubdh maral;
je kanpait chhal Dar san thar thar,
aab na takro laaj.
paDal chhathi bandhan mae mrigraj!
ur sagar gambhir, shaant,
dabkal achhi prlay tarang;
niyti nachai achhi nagn nritya,
achhi kaal banal badrang;
marat kakar krodhanal mae jari,
vaih shakti sahas achhi
bhetab taio durlabh graas;
sudha daan je ke sakait chhathi,
mite na tan ke pyaas;
Dubat haye! kiyai nahi, buDal
jakhan vivek jahaj?
paDal chhathi bandhan mae mrigraj!
bhenahi ki ho spandan;
tan man parabhut, nishpran;
chhataptai achhi aai kanthgat
bhe jvalamay gaan;
laichh lekhani ruddh shvaas,
jagat ki takhan samaj
paDal chhathi bandhan mae mrigraj!
paDal chhathi bandhan mae mrigraj!
bharal nayan, nahi chen hriday mae,
chhinn bhinn sab saaj!
durgati param pragatimay, pasral,
achhi bhari bhram jaal;
bak hansait achhi kutil hansi,
kalapai chhathi kshubdh maral;
je kanpait chhal Dar san thar thar,
aab na takro laaj.
paDal chhathi bandhan mae mrigraj!
ur sagar gambhir, shaant,
dabkal achhi prlay tarang;
niyti nachai achhi nagn nritya,
achhi kaal banal badrang;
marat kakar krodhanal mae jari,
vaih shakti sahas achhi
bhetab taio durlabh graas;
sudha daan je ke sakait chhathi,
mite na tan ke pyaas;
Dubat haye! kiyai nahi, buDal
jakhan vivek jahaj?
paDal chhathi bandhan mae mrigraj!
bhenahi ki ho spandan;
tan man parabhut, nishpran;
chhataptai achhi aai kanthgat
bhe jvalamay gaan;
laichh lekhani ruddh shvaas,
jagat ki takhan samaj
paDal chhathi bandhan mae mrigraj!
स्रोत :
पुस्तक : भुवनेश्वर सिंह ‘भुवन’ रचना-संचयन (पृष्ठ 62)संपादक : अजीत मिश्र रचनाकार : भुवनेश्वर सिंह ‘भुवन’
प्रकाशन : साहित्य अकादेमी, नई दिल्ली
संस्करण : 2024
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.
