की गाउ, गाबि ककरा सुनाउ?
गुण अछि ठामहि, गुण-गाहक नहि,
रीझत के, हम ककरा रिझाउ?
सुनि गीत करए ज़ग—‘वाह-वाह'!
पाबए के भावक अगम थाह?
भए जाइछ व्यर्थ करुणा, प्रवाह,
महिसिक आगाँ मे अपन, हाए!
की मधुर स्वरेँ वीणा बजाउ?
की गाउ, गाबि ककरा सुनाउ?
हम दैत अपन छी हृदय खोलि,
जड़ प्रकृति निरखतहिँ उठए डोलि,
छन मे लै छी जन-मन टटोलि,
तखनहुँ सजीव निर्जीव बनल
रहि जाइछ, बाबि मुँह, बनल हाउ!
की गाउ, गाबि ककरा सुनाउ?
केओ नहि दरदी, सब वक्त्रवीर,
हो लघुक अगति लखि के अधीर?
ओ सूत्रधार, ने कुटिल-कीर।
नहि नयन-जलक किछुओ महत्त्व,
हम ककरा लग संतोष पाउ?
की गाउ, गाबि ककरा सुनाउ?
परमार्थ, स्वार्थ मे परम भेद,
करनी किछु, कथनी मात्र वेद!
मानव दानव भए रहल खेद,
पापी मन बदलए श्रुतिक पाठ
सुनने नहि, उर कह, पति बचाउ।
की गाउ, गाबि ककरा सुनाउ?
तैओ हम गाबी प्रलय-गान
सुनि काँपए भूधर, आसमान,
भए उठथि सजग शङ्कर महान,
वाणीक लाज थिक हमर लाज,
जागू, लघु! स्वर मे स्वर मिलाउ!
की गाउ, गाबि ककरा सुनाउ?
ki gau, gabi kakra sunau?
gun achhi thamahi, gun gahak nahi,
rijhat ke, hum kakra rijhau?
suni geet kare zag—‘vah vaah!
pabe ke bhavak agam thaah?
bhe jaichh vyarth karuna, pravah,
mahisik agan mae apan, haye!
ki madhur svren vina bajau?
ki gau, gabi kakra sunau?
hum dait apan chhi hriday kholi,
jaD prkriti nirakhatahin uthe Doli,
chhan mae lai chhi jan man tatoli,
takhanahun sajiv nirjiv banal
rahi jaichh, babi munh, banal hau!
ki gau, gabi kakra sunau?
keo nahi dardi, sab vaktrvir,
ho laghuk agti lakhi ke adhir?
o sutradhar, ne kutil keer.
nahi nayan jalak kichhuo mahattv,
hum kakra lag santosh pau?
ki gau, gabi kakra sunau?
paramarth, svaarth mae param bhed,
karni kichhu, kathni maatr ved!
manav danav bhe rahal khed,
papi man badale shrutik paath
sunne nahi, ur kah, pati bachau.
ki gau, gabi kakra sunau?
taio hum gabi prlay gaan
suni kanpe bhudhar, asman,
bhe uthathi sajag shankar mahan,
vanik laaj thik hamar laaj,
jagu, laghu! svar mae svar milau!
ki gau, gabi kakra sunau?
ki gau, gabi kakra sunau?
gun achhi thamahi, gun gahak nahi,
rijhat ke, hum kakra rijhau?
suni geet kare zag—‘vah vaah!
pabe ke bhavak agam thaah?
bhe jaichh vyarth karuna, pravah,
mahisik agan mae apan, haye!
ki madhur svren vina bajau?
ki gau, gabi kakra sunau?
hum dait apan chhi hriday kholi,
jaD prkriti nirakhatahin uthe Doli,
chhan mae lai chhi jan man tatoli,
takhanahun sajiv nirjiv banal
rahi jaichh, babi munh, banal hau!
ki gau, gabi kakra sunau?
keo nahi dardi, sab vaktrvir,
ho laghuk agti lakhi ke adhir?
o sutradhar, ne kutil keer.
nahi nayan jalak kichhuo mahattv,
hum kakra lag santosh pau?
ki gau, gabi kakra sunau?
paramarth, svaarth mae param bhed,
karni kichhu, kathni maatr ved!
manav danav bhe rahal khed,
papi man badale shrutik paath
sunne nahi, ur kah, pati bachau.
ki gau, gabi kakra sunau?
taio hum gabi prlay gaan
suni kanpe bhudhar, asman,
bhe uthathi sajag shankar mahan,
vanik laaj thik hamar laaj,
jagu, laghu! svar mae svar milau!
ki gau, gabi kakra sunau?
स्रोत :
पुस्तक : भुवनेश्वर सिंह ‘भुवन’ रचना-संचयन (पृष्ठ 65)
संपादक : अजीत मिश्र
रचनाकार : भुवनेश्वर सिंह ‘भुवन’
प्रकाशन : साहित्य अकादेमी, नई दिल्ली
संस्करण : 2024
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.