वह कउनि अजूबा नगरी हरदम
महर-महर महकतयि रहयि।
चँदरमा-सुरिज की किरनिन पर
तारागन ते अठिलान करयि।
गरमी सरदी का चूमि रही,
घामे पर छाहीं छायि रही।
अँध्यरिया उजेरे का लपटी,
जगु जगमग-जगमग कीन करयि।
कुलकानि तमासा देखि रही,
खुलि-खिलि कयि कुमुद कमल फूले!
छा रितु का धरे घ्वड़इयाँ पलपल,
पर परागु बसन्तु बरसयि।
मुनि के कुमार गभुआर
स्वनहुले बारन की पटिया पारे।
बाघ की पिठय्या पर नाचयिं,
उयि पुचकारयिं,उहु दुलरावयि।
न जुआनी हयि, न बुढ़ापा हयि
न घटी आवयि, न बढ़ी बाढ़यि।
परभातुइ निस-दिनु बना रहयि,
जो जयिस रहयि, सो तयिस रहयि।
सोने-रूपे का कलपबिरिछु
लहरायिं जमरूद की पाती
हीरा-मोतिन की रसरिन मा
कस उड़न खट्वाला झूलि रहयि।
बिरवन पर पंछी झूलि-झूलि
सुन्दर परभाती गायि रहे
वह सीतलि-मंद-सुगंध समीर,
सबयि ब्यरिया मा बहा करयि।
न पियास केरि तिरखा लागयि
न भूँख का कोई नाउँ लेयि।
हाँ, आपुइरूप अनन्दु भरा,
प्रानी-प्रानी सबु छका रहयि!
जयिसी द्याखउ तयिसी अपनी
अपछरा, किन्नरी नाचि रहीं।
अपने पन मा बिरानपनु भूला
भँवरा-अस मड़रान करयि!
न हियाँ कोई राजा-परजा,
न लखयि कोई लरिका-पुरिखा।
का, समानता की पटरी पर
बच्चा-बच्चा व्यल्हरान करयि!
wo kauni ajuba nagri hardam
mahar mahar mahakatayi rahayi.
chandarama surij ki kirnin par
taragan te athilan karayi.
garmi sardi ka chumi rahi,
ghame par chhahin chhayi rahi.
andhyriya ujere ka lapti,
jagu jagmag jagmag keen karayi.
kulkani tamasa dekhi rahi,
khuli khili kayi kumud kamal phule!
chha ritu ka dhare ghvaDaiyan palpal,
par paragu basantu barasayi.
muni ke kumar gabhuar
svanahule baran ki patiya pare.
baagh ki pithayya par nachayin,
uyi puchkarayin,uhu dulravayi.
na juani hayi, na buDhapa hayi
na ghati avayi, na baDhi baDhayi.
parbhatui nis dinu bana rahayi,
jo jayis rahayi, so tayis rahayi.
sone rupe ka kalapabirichhu
lahrayin jamrud ki pati
hira motin ki rasrin ma
kas uDan khatvala jhuli rahayi.
birvan par panchhi jhuli jhuli
sundar parbhati gayi rahe
wo sitali mand sugandh samir,
sabayi byariya ma baha karayi.
na piyas keri tirkha lagayi
na bhoonkh ka koi naun leyi.
haan, apuirup anandu bhara,
prani prani sabu chhaka rahayi!
jayisi dyakhau tayisi apni
apachhra, kinnari nachi rahin.
apne pan ma biranapanu bhula
bhanvra as maDran karayi!
na hiyan koi raja parja,
na lakhayi koi larika purikha.
ka, samanata ki patri par
bachcha bachcha vyalhran karayi!
wo kauni ajuba nagri hardam
mahar mahar mahakatayi rahayi.
chandarama surij ki kirnin par
taragan te athilan karayi.
garmi sardi ka chumi rahi,
ghame par chhahin chhayi rahi.
andhyriya ujere ka lapti,
jagu jagmag jagmag keen karayi.
kulkani tamasa dekhi rahi,
khuli khili kayi kumud kamal phule!
chha ritu ka dhare ghvaDaiyan palpal,
par paragu basantu barasayi.
muni ke kumar gabhuar
svanahule baran ki patiya pare.
baagh ki pithayya par nachayin,
uyi puchkarayin,uhu dulravayi.
na juani hayi, na buDhapa hayi
na ghati avayi, na baDhi baDhayi.
parbhatui nis dinu bana rahayi,
jo jayis rahayi, so tayis rahayi.
sone rupe ka kalapabirichhu
lahrayin jamrud ki pati
hira motin ki rasrin ma
kas uDan khatvala jhuli rahayi.
birvan par panchhi jhuli jhuli
sundar parbhati gayi rahe
wo sitali mand sugandh samir,
sabayi byariya ma baha karayi.
na piyas keri tirkha lagayi
na bhoonkh ka koi naun leyi.
haan, apuirup anandu bhara,
prani prani sabu chhaka rahayi!
jayisi dyakhau tayisi apni
apachhra, kinnari nachi rahin.
apne pan ma biranapanu bhula
bhanvra as maDran karayi!
na hiyan koi raja parja,
na lakhayi koi larika purikha.
ka, samanata ki patri par
bachcha bachcha vyalhran karayi!
स्रोत :
पुस्तक : पढ़ीस ग्रंथावली (पृष्ठ 73)
संपादक : डॉ. रामविलास शर्मा, युक्तिभद्र दीक्षित
रचनाकार : बलभद्रप्रसाद दीक्षित 'पढ़ीस'
प्रकाशन : उत्तर प्रदेश हिन्दी संस्थान, लखनऊ
संस्करण : 1998
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.