ईश्वर!
की चाही अहाँकेँ?
फरिछा क' कहू
की चाही अहाँकेँ?
एकगोट निरीह प्राणीक रक्त
पाखण्डक उद्योग चलबैत
हाड़-मासुक देहकेँ नोचि-नोचि खाइत
त्रिपुण्डधारीक आडम्बर युक्त पूजा पाठ
सोना चानीक चढ़ौना आ कि रं...नाच।
की चाही?
जनेऊ धारीक चापलूसी
आदमीसँ आदमीक छुआछूत
भेदभाव, ऊँच-नीच, दुराचार
फूल-पात गंगाजल पूरित
ताम्र पात्रसँ स्नान
धूप-दीप, नैवेद्य, दूध-घी संग
चरणामृतक पान!
अच्छा ओ बुधनी!
जे डेन पकड़ने अबोध नेनाकेँ
दू क'र अन्न आ दूटा टकाक आसमे
स्वयंकेँ परताड़ि सदिखन
घरे-घर करैत छैक
लोकक चूल्हि चौका, भाड़ा बर्तन
ओहि बर्तनक चमकमे देखैत अछि
नेनाक पढ़ेबाक सपना
आ एहि सभसँ पहिने नीत्तह निपैछ
मंदिरक कोना-कोना
मोने-मोन करैत मिनती-निहोरा
एहि भरोसमे किंवा एकदिन
मेट लेबैक अहाँ सभटा लिखलाहा बिपति।
आँखिमे हेलैत सपना, भाप जकाँ उड़ियाइत
देखा रहल छैक अकासमे
भरोसक सही अर्थ ठीक-ठीक
भरोसे छैक एखन धरि शब्दकोशमे
से केकरा साहस छैक
जे बुझौतैक बुधनीकेँ जा क'।
कोन अनर्गल काज केलकैक बुधनी?
जे सुन्नहटि पाबि ओ चाननधारी
खींची लेलकैक डाँड़सँ नूआ...।
मंदिरक कोनमे
अधर्म आ पापक भालासँ बेधल
श्रद्धासिक्त अबलाक लेहूक टघार
माँटिकेँ सोंखैत अहाँ नहि देखलियैक?
कतए गेल रही अहाँ?
किएक ने बचौलियैक बुधनीक इज्जति
किएक ने देलियैक सौसेँ गामक मुहमे झीक
जखन बुधनीकेँ कहल गेलैक बदचलनि।
किएक ने पकड़लियैक ओहि पाखण्डी
बड़का पगड़ी बला इज्जतिदार
त्रिपुण्डधारीक हाथ महक छौंकी
जे मंदिरक मोख नाँघला उत्तर
फोरि देलकैक सौसेँ देह दू दालि क' दोदरा
ओहि अबोध नेनाकेँ अछूत कहि।
बुद्धक एतेक दिनक बाद...
ई प्रश्न फेरसँ ठाढ़ करब
कि हएत उचित?
ईश्वर!
की अहाँ छी?
जँ अहाँ छी!
त' कतए गेल रही अहाँ?
साँच-साँच कहू
किएक ने ठाढ़ भेलियैक
अत्यचारक खेलाप
अथबल ईश्वर।
iishvar!
ki chahi ahanken?
pharichha ka kahu
ki chahi ahanken?
ekgot nirih pranik rakt
pakhanDak udyog chalbait
haaD masuk dehken nochi nochi khait
tripunDdharik aDambar yukt puja paath
sona chanik chaDhauna aa ki ran. . . naach.
ki chahi?
janeu dharik chaplusi
adamisan admik chhuachhut
bhedabhav, uunch neech, durachar
phool paat gangajal purit
taamr patrasan snaan
dhoop deep, naivedya, doodh ghi sang
charnamritak paan!
iishvar!
ki chahi ahanken?
achchha o budhni!
je Den pakaDne abodh nenaken
du kara ann aa duta takak aasme
svyanken partaDi sadikhan
ghare ghar karait chhaik
lokak chulhi chauka, bhaDa bartan
ohi bartnak chamakme dekhait achhi
nenak paDhebak sapna
aa ehi sabhasan pahine nittah nipaichh
mandirak kona kona
mone mon karait minti nihora
ehi bharosme kinva ekdin
met lebaik ahan sabhta likhlaha bipti.
ankhime helait sapna, bhaap jakan uDiyait
dekha rahal chhaik akasme
bharosak sahi arth theek theek
bharose chhaik ekhan dhari shabdkoshme
se kekra sahas chhaik
je bujhautaik budhniken ja ka.
kon anargal kaaj kelkaik budhni?
je sunnahati pabi o chanandhari
khinchi lelkaik DanDasan nua. . . .
mandirak konme
adharm aa papak bhalasan bedhal
shraddhasikt ablak lehuk taghar
mantiken sonkhait ahan nahi dekhaliyaik?
kate gel rahi ahan?
kiyek ne bachauliyaik budhnik ijjati
kiyek ne deliyaik sausen gamak muhme jheek
jakhan budhniken kahl gelaik badachalani.
kiyek ne pakaDaliyaik ohi pakhanDi
baDka pagDi bala ijjatidar
tripunDdharik haath mahak chhaunki
je mandirak mokh nanghala uttar
phori delkaik sausen deh du dali ka dodra
ohi abodh nenaken achhut kahi.
buddhak etek dinak baad. . .
ii parashn pherasan thaaDh karab
ki het uchit?
iishvar!
ki ahan chhee?
jan ahan chhee!
ta kate gel rahi ahan?
saanch saanch kahu
kiyek ne thaaDh bheliyaik
atycharak khelap
athbal iishvar.
iishvar!
ki chahi ahanken?
pharichha ka kahu
ki chahi ahanken?
ekgot nirih pranik rakt
pakhanDak udyog chalbait
haaD masuk dehken nochi nochi khait
tripunDdharik aDambar yukt puja paath
sona chanik chaDhauna aa ki ran. . . naach.
ki chahi?
janeu dharik chaplusi
adamisan admik chhuachhut
bhedabhav, uunch neech, durachar
phool paat gangajal purit
taamr patrasan snaan
dhoop deep, naivedya, doodh ghi sang
charnamritak paan!
iishvar!
ki chahi ahanken?
achchha o budhni!
je Den pakaDne abodh nenaken
du kara ann aa duta takak aasme
svyanken partaDi sadikhan
ghare ghar karait chhaik
lokak chulhi chauka, bhaDa bartan
ohi bartnak chamakme dekhait achhi
nenak paDhebak sapna
aa ehi sabhasan pahine nittah nipaichh
mandirak kona kona
mone mon karait minti nihora
ehi bharosme kinva ekdin
met lebaik ahan sabhta likhlaha bipti.
ankhime helait sapna, bhaap jakan uDiyait
dekha rahal chhaik akasme
bharosak sahi arth theek theek
bharose chhaik ekhan dhari shabdkoshme
se kekra sahas chhaik
je bujhautaik budhniken ja ka.
kon anargal kaaj kelkaik budhni?
je sunnahati pabi o chanandhari
khinchi lelkaik DanDasan nua. . . .
mandirak konme
adharm aa papak bhalasan bedhal
shraddhasikt ablak lehuk taghar
mantiken sonkhait ahan nahi dekhaliyaik?
kate gel rahi ahan?
kiyek ne bachauliyaik budhnik ijjati
kiyek ne deliyaik sausen gamak muhme jheek
jakhan budhniken kahl gelaik badachalani.
kiyek ne pakaDaliyaik ohi pakhanDi
baDka pagDi bala ijjatidar
tripunDdharik haath mahak chhaunki
je mandirak mokh nanghala uttar
phori delkaik sausen deh du dali ka dodra
ohi abodh nenaken achhut kahi.
buddhak etek dinak baad. . .
ii parashn pherasan thaaDh karab
ki het uchit?
iishvar!
ki ahan chhee?
jan ahan chhee!
ta kate gel rahi ahan?
saanch saanch kahu
kiyek ne thaaDh bheliyaik
atycharak khelap
athbal iishvar.
स्रोत :
पुस्तक : आब कतेक चुप रहू (मैथिली कविता-संग्रह) (पृष्ठ 104)रचनाकार : दीप नारायण
प्रकाशन : राजकमल प्रकाशन, नई दिल्ली
संस्करण : 2021
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.
