(उपन्यास-समाट् प्रेमचंद के इयाद में। तर्ज-सोहर)
सावन मास के अन्हरिया, त तिथिया दसमी रहे हो
ए ललना, एकतिस जुलाई दिन सनीचर घर में अंजोर भइल हो।
मुँसी अजायब के धनिया, त धनिया आनंदी देवी हो
ए ललना तीनो गो पुतरिअन के बाद, महल में पुतर भइल हो।
घरवा में बाजेला बधइया त लमही में सोर भइल हो
ए ललना होरिला से बड़ कवन धनवां, त धनपती नाँव भइल हो।
बाबा त नाँव धइलें धनपति, चाचा नवाब राय हो
ए ललना अंगरेजी राज के जुलुमवां से प्रेमचंद नाँव भइल हो।
बाबूजी डाक के मुलाजिम, गाँवा गाई धावत रहलें हो,
ए ललना दुखवे में कटल लरिकइंया, नवाब ना 'नवाब' भइलें हो।
सात बरिसके उमिरिया में भाई से बिछोह भइल हो
ए ललना, मयभा मतरिया के बोलिया त रोज के कलेवा भइल हो।
जिनिगी में सुखवा सपनवां, त दुःखवा पहाड़ अस हो
ए ललना हथवा मे लिहलन कलमिया, पलनिया निहाल भइल हो।
अंगरेजी राज के हिलवलन, देस के जगवलन हो,
ए ललना दुखियन के भइलन सहइया, कलमिया तरुआर—भइल हो।
पुसवा के रतिया में ठिठुरत, 'कफन' लिखत रहलें हो
ए ललना 'गबन', 'गोदान' के सिरिजले त दुनिया में नाँव भइल हो।
होरी आ धनिया के बतिया, बिपतिया के रतिया नूँ हो
ए ललना प्रेमचंद बाँटेलन अँजोरवा, पुरुबवा में भोर भइल हो।
(upanyas samat premchand ke iyaad mein. tarj sohar)
savan maas ke anhariya, ta tithiya dasmi rahe ho
e lalana, ektis julai din sanichar ghar mein anjor bhail ho.
munsi ajayab ke dhaniya, ta dhaniya anandi devi ho
e lalana tino go putarian ke baad, mahl mein putar bhail ho.
gharva mein bajela badhiya ta lamhi mein sor bhail ho
e lalana horila se baD kavan dhanvan, ta dhanapti naanv bhail ho.
baba ta naanv dhailen dhanapti, chacha navab raay ho
e lalana angreji raaj ke julumvan se premchand naanv bhail ho.
babuji Daak ke mulajim, ganva gai dhavat rahlen ho,
e lalana dukhve mein katal larikinya, navab na navab bhailen ho.
saat bariske umiriya mein bhai se bichhoh bhail ho
e lalana, maybha matriya ke boliya ta roj ke kaleva bhail ho.
jinigi mein sukhva sapanvan, ta duःkhava pahaD as ho
e lalana hathva mae lihlan kalamiya, palaniya nihal bhail ho.
angreji raaj ke hilavlan, des ke jagavlan ho,
e lalana dukhiyan ke bhailan sahaiya, kalamiya taruar—bhail ho.
pusva ke ratiya mein thithurat, kaphan likhat rahlen ho
e lalana gaban, godan ke sirijle ta duniya mein naanv bhail ho.
hori aa dhaniya ke batiya, bipatiya ke ratiya noon ho
e lalana premchand bantelan anjorava, purubva mein bhor bhail ho.
(upanyas samat premchand ke iyaad mein. tarj sohar)
savan maas ke anhariya, ta tithiya dasmi rahe ho
e lalana, ektis julai din sanichar ghar mein anjor bhail ho.
munsi ajayab ke dhaniya, ta dhaniya anandi devi ho
e lalana tino go putarian ke baad, mahl mein putar bhail ho.
gharva mein bajela badhiya ta lamhi mein sor bhail ho
e lalana horila se baD kavan dhanvan, ta dhanapti naanv bhail ho.
baba ta naanv dhailen dhanapti, chacha navab raay ho
e lalana angreji raaj ke julumvan se premchand naanv bhail ho.
babuji Daak ke mulajim, ganva gai dhavat rahlen ho,
e lalana dukhve mein katal larikinya, navab na navab bhailen ho.
saat bariske umiriya mein bhai se bichhoh bhail ho
e lalana, maybha matriya ke boliya ta roj ke kaleva bhail ho.
jinigi mein sukhva sapanvan, ta duःkhava pahaD as ho
e lalana hathva mae lihlan kalamiya, palaniya nihal bhail ho.
angreji raaj ke hilavlan, des ke jagavlan ho,
e lalana dukhiyan ke bhailan sahaiya, kalamiya taruar—bhail ho.
pusva ke ratiya mein thithurat, kaphan likhat rahlen ho
e lalana gaban, godan ke sirijle ta duniya mein naanv bhail ho.
hori aa dhaniya ke batiya, bipatiya ke ratiya noon ho
e lalana premchand bantelan anjorava, purubva mein bhor bhail ho.
स्रोत :
पुस्तक : विजेन्द्र अनिल के गीत (पृष्ठ 16)
रचनाकार : विजेन्द्र अनिल
प्रकाशन : संरचना प्रकाशन, आरा
संस्करण : 1993
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.