ला बुफादोरा, ला बुफादोरा
मेक्सिको देश
बाहा कैलिफोर्निया प्रदेश
एनसानादा शहरक कातमे बसल
पुन्टा बन्डा पेनिनसुलाक
एकटा बेजोड़ मेरिन गाइजर
वा ब्लोहोल मेजर।
कातमे बैसल छी पाथरपर असगर
नीचामे ला बुफादोराक गर्जन
समुद्रक फुहार
चलि रहल लगातार।
ज्ञानी सब कहलनि जे
समुद्रक लहरि
ठेलिकऽ हवाकेँ
कोंचि छै दैत भीतर
गुफामे पहाड़क
आ जखन घुरैत छैक तरंग
तखन उठै छै खोहसँ आसमर्द
जलमिश्रित भारी फुहारक।
कहलक एकटा मेक्सिकोवासी
जे अइ आवाज आ फुहारक
कथा छै दोसर—
जे कहलनि हमर बाप
धऽ कऽ अपन कान
सैकड़ो वर्ष पहिले
अइ गुफामे पैसि तँ गेलइ
व्हेलक एकटा बच्चा नादान
गुफाक पानिमे मोटाइओ गेलइ जल्दी
मुदा ओछ मुँह दऽ कऽ
नै निकलि सकलइ
बेसी मोट भऽ कऽ।
वैह आब छोड़इ छै
रहि-रहिकऽ चित्कार
देखबा लए ओकरे
होइ छइ टूरिस्टक एते थहाथही।
हमरा कोनो तर्क नै अरघल
हम ओहिना रहलहुँ बैसल।
की तखने गुफाएँ निकलला
बूढ़ ला बुफादोरा अपने
सौंसे देह समुद्रक फेनसँ झपने।
आबिकऽ लग बैसलाह
आ लगलाह कहय इतिहास—
कोना अही समुद्र दऽ कऽ
एलइ स्पेनसँ किछु बहेलिया
एकटा जहाज लऽ कऽ
केलकइ मूलवासीक शिकार
भरलकइ अपन भंडार
देशपर कऽ लेलकइ अधिकार।
आ बौआ!
ई सुद्धा-बुद्धा लोक
भऽ गेलइ ठामहि गुलाम।
आइओ बेसी मजूरे बनल छै
हेरा गेलइ भाषा
बिला गेलइ भेष
नामो मिटा गेलइ
आब अइठामक लोककेँ
मैक्सिकन नै
हिस्पैनिक कहइ छै
सबटा लोको आब स्पेनिसे बजइ छै।
बदलि गेल सब
छै नै ककरो आब
ओइ सबहक परवाहि
मुदा हम छी ला बुफादोरा
अदौसँ सबटाक गवाह।
ई आवाज अछि हमर विरोधक हुँकार
जलक फुहार नै
ओ अछि हमर हथियार
अन्यायक विरुद्ध फुफकार
आइओ हमर ई संघर्ष जारी अछि
ला बुफादोराक एकाकी ललकार
आइओ सबपर भारी अछि।
la buphadora, la buphadora
meksiko desh
baha kailiphorniya pardesh
ensanada shahrak katme basal
punta banDa peninasulak
ekta bejoD merin gaijar
va blohol mejar.
katme baisal chhi patharpar asgar
nichame la buphadorak garjan
samudrak phuhar
chali rahal lagatar.
gyani sab kahalani je
samudrak lahari
thelikऽ havaken
konchi chhai dait bhitar
guphame pahaDak
aa jakhan ghurait chhaik tarang
takhan uthai chhai khohasan asmard
jalmishrit bhari phuharak.
kahlak ekta meksikovasi
je ai avaj aa phuharak
katha chhai dosar—
je kahalani hamar baap
dhaऽ kaऽ apan kaan
saikDo varsh pahile
ai guphame paisi tan gelai
vhelak ekta bachcha nadan
guphak panime motaio gelai jaldi
muda ochh munh daऽ kaऽ
nai nikali sakalai
besi mot bhaऽ kaऽ.
vaih aab chhoDai chhai
rahi rahikऽ chitkar
dekhba le okre
hoi chhai turistak ete thahathhi.
hamra kono tark nai arghal
hum ohina rahalahun baisal.
ki takhne guphayen nikalla
booDh la buphadora apne
saunse deh samudrak phenasan jhapne.
abikऽ lag baislah
aa laglah kahay itihas—
kona ahi samudr daऽ kaऽ
elai spenasan kichhu baheliya
ekta jahaj laऽ kaऽ
kelakai mulvasik shikar
bharalakai apan bhanDar
deshpar kaऽ lelakai adhikar.
aa baua!
ii suddha buddha lok
bhaऽ gelai thamahi gulam.
aaio besi majure banal chhai
hera gelai bhasha
bila gelai bhesh
namo mita gelai
aab aithamak lokken
maiksikan nai
hispainik kahai chhai
sabta loko aab spenise bajai chhai.
badali gel sab
chhai nai kakro aab
oi sabhak parvahi
muda hum chhi la buphadora
adausan sabtak gavah.
ii avaj achhi hamar virodhak hunkar
jalak phuhar nai
o achhi hamar hathiyar
anyayak viruddh phuphkar
aaio hamar ii sangharsh jari achhi
la buphadorak ekaki lalkar
aaio sabpar bhari achhi.
la buphadora, la buphadora
meksiko desh
baha kailiphorniya pardesh
ensanada shahrak katme basal
punta banDa peninasulak
ekta bejoD merin gaijar
va blohol mejar.
katme baisal chhi patharpar asgar
nichame la buphadorak garjan
samudrak phuhar
chali rahal lagatar.
gyani sab kahalani je
samudrak lahari
thelikऽ havaken
konchi chhai dait bhitar
guphame pahaDak
aa jakhan ghurait chhaik tarang
takhan uthai chhai khohasan asmard
jalmishrit bhari phuharak.
kahlak ekta meksikovasi
je ai avaj aa phuharak
katha chhai dosar—
je kahalani hamar baap
dhaऽ kaऽ apan kaan
saikDo varsh pahile
ai guphame paisi tan gelai
vhelak ekta bachcha nadan
guphak panime motaio gelai jaldi
muda ochh munh daऽ kaऽ
nai nikali sakalai
besi mot bhaऽ kaऽ.
vaih aab chhoDai chhai
rahi rahikऽ chitkar
dekhba le okre
hoi chhai turistak ete thahathhi.
hamra kono tark nai arghal
hum ohina rahalahun baisal.
ki takhne guphayen nikalla
booDh la buphadora apne
saunse deh samudrak phenasan jhapne.
abikऽ lag baislah
aa laglah kahay itihas—
kona ahi samudr daऽ kaऽ
elai spenasan kichhu baheliya
ekta jahaj laऽ kaऽ
kelakai mulvasik shikar
bharalakai apan bhanDar
deshpar kaऽ lelakai adhikar.
aa baua!
ii suddha buddha lok
bhaऽ gelai thamahi gulam.
aaio besi majure banal chhai
hera gelai bhasha
bila gelai bhesh
namo mita gelai
aab aithamak lokken
maiksikan nai
hispainik kahai chhai
sabta loko aab spenise bajai chhai.
badali gel sab
chhai nai kakro aab
oi sabhak parvahi
muda hum chhi la buphadora
adausan sabtak gavah.
ii avaj achhi hamar virodhak hunkar
jalak phuhar nai
o achhi hamar hathiyar
anyayak viruddh phuphkar
aaio hamar ii sangharsh jari achhi
la buphadorak ekaki lalkar
aaio sabpar bhari achhi.
स्रोत :
पुस्तक : क्षमा करब हे महाकवि [मैथिली कविता-संग्रह] (पृष्ठ 128)
रचनाकार : श्याम दरिहरे
प्रकाशन : नवारंभ, पटना/मधुबनी
संस्करण : 2016
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.