माड़ भातक आशमे थेथरल
मुहथरिपर ठाढ़ि
छितनी सन केशमे दैत
खुरपा सन नहक कोड़नि
हमर कविताक साक्षात् नायिका
बुधनी।
चोकरल आममे
संठीसन नेनाकेँ देखैत छी
लगबैत चोभा
ने कोनो लावण्य
ने कोनो शोभा
तँ लिखिऔ कोना
गरूअ नितम्ब
उपर कुच भार
आ
कोनाकऽ लिखिऔ
नयन ने तिरपित भेल।
लाउ कतऽसँ
एहन कल्पना दृष्टि
क्षमा करब हे महाकवि
नहि हैत किन्नहु हमरा बुते
एहन कविताक सृष्टि।
ओना ई नायिका सेहो छै अर्द्धवस्त्रा
अहींक नायिका सदृश्य
ओकरो आँचर तर
पयोधर उघार छै
कतसँ अनतै अंगिया
रोंआ-रोंआ डूबल कर्ज आ उधार छै।
पीन पयोधर छलनि आँचर तर
अहाँक सजनीक
होइत बैरसँ सिरिफल
मुदा बुधनीक तँ शैशव
सहजहिं हेरायल छै
आ यौवन?
यौवन तँ सजितहिं
उसरल बजार छै।
कोनाकऽ
ओकर गुदड़ी अकाशमे
शृंगारक चेफरी हम लगाउ
शीत-घाममे झमारल-पछारल
मुरझायल लत्तीमे कोनाकऽ
मेरू सन नमहर फल हम फराउ
खधियामे धसल डोका सन आँखिकेँ
कोनाकऽ सारंग नाम धराउ।
चारिमपनमे अहाँक
निराश भेल परिणाम
तीनपन बिति गेल
कुचयुग-चिकुर-नितम्बक संधिमे
आ एमहर ई नायिका तँ सबदिन
चारिएपन कटैए
दिन खाए फेर रातुक झखैए
सौंसे जिनगी छै तातल सैकत आ
भरल सदिखन ओकर
नयन वारि विन्दु छै
दुखक लागल पहाड़ आ
जिनगी अथाह सिन्धु छै।
मुनिहुक मनसिज
मनमथ जगौलहुँ अहाँ
देखाकऽ तीतल-वसन-तन
मुदा
एकर वसन छै सदिखन भीजल
बिछैए दिनभरि
घोंघा आ खुरचन
कोनाकऽ जगतइ ककरो मन्मथ
देखि ओकर धधकैत आ
लहकैत मन।
एकदिन ओकरे संतापसँ
समूचा पोखरि
लागि जेतै आगि
ओकरे धाहसँ कोमलांगी अहाँक
जयतीह कतहु भागि।
ओ
राजा शिवसिंह रूप नारायणकेँ
सेहो जरायत
अहूँक सौन्दर्यबोध
क्षणेमे बिलायत
तखन कोना करू हम
अहाँक कविताक गान
क्षमा करब हे महाकवि
हमरा नहि फुरैए आन
कोनो ज्ञान।
अहाँक समय भिन्न छल
हम समयक पाटमे फँसल छी
अभावक नागसँ देह भरि डसल छी
सौंसे देहपर पेट चतरल अछि
गीत-कवित सबटा बिसरल अछि
भूख हमर काव्य अछि
भूखे महाकाव्य
आ अन्नेटा हमर ब्रह्म अछि
वैह सबठाम पसरल अछि
क्षमा करब हे महाकवि।
maaD bhatak ashme thethral
muhatharipar thaDhi
chhitni san keshme dait
khurpa san nahak koDani
hamar kavitak sakshat nayika
budhni.
chokral aamme
santhisan nenaken dekhait chhi
lagbait chobha
ne kono lavanya
ne kono shobha
tan likhiau kona
garua nitamb
upar kuch bhaar
aa
konakऽ likhiau
nayan ne tirpit bhel.
lau katऽsan
ehan kalpana drishti
kshama karab he mahakavi
nahi hait kinnahu hamra bute
ehan kavitak srishti.
ona ii nayika seho chhai arddhvastra
ahink nayika sadrishya
okro anchar tar
payodhar ughaar chhai
katasan anatai angiya
rona rona Dubal karj aa udhaar chhai.
peen payodhar chhalani anchar tar
ahank sajnik
hoit bairasan siriphal
muda budhnik tan shaishav
sahajahin herayal chhai
aa yauvan?
yauvan tan sajithin
usral bajar chhai.
konakऽ
okar gudDi akashme
shringarak chephri hum lagau
sheet ghamme jhamaral pachharal
murjhayal lattime konakऽ
meru san namhar phal hum pharau
khadhiyame dhasal Doka san ankhiken
konakऽ sarang naam dharau.
charimapanme ahank
nirash bhel parinam
tinpan biti gel
kuchyug chikur nitambak sandhime
aa emhar ii nayika tan sabdin
chariyepan kataiye
din khaye pher ratuk jhakhaiye
saunse jingi chhai tatal saikat aa
bharal sadikhan okar
nayan vari vindu chhai
dukhak lagal pahaD aa
jingi athah sindhu chhai.
munihuk mansij
manmath jagaulahun ahan
dekhakऽ tital vasan tan
muda
ekar vasan chhai sadikhan bhijal
bichhaiye dinabhari
ghongha aa khurchan
konakऽ jagatai kakro manmath
dekhi okar dhadhkait aa
lahkait man.
ekdin okre santapasan
samucha pokhari
lagi jetai aagi
okre dhahasan komlangi ahank
jaytih katahu bhagi.
o
raja shivsinh roop narayanken
seho jarayat
ahunk saundarybodh
kshneme bilayat
takhan kona karu hum
ahank kavitak gaan
kshama karab he mahakavi
hamra nahi phuraiye aan
kono gyaan.
ahank samay bhinn chhal
hum samyak patme phansal chhi
abhavak nagasan deh bhari Dasal chhi
saunse dehpar pet chatral achhi
geet kavit sabta bisral achhi
bhookh hamar kavya achhi
bhukhe mahakavya
aa anneta hamar brahm achhi
vaih sabtham pasral achhi
kshama karab he mahakavi.
maaD bhatak ashme thethral
muhatharipar thaDhi
chhitni san keshme dait
khurpa san nahak koDani
hamar kavitak sakshat nayika
budhni.
chokral aamme
santhisan nenaken dekhait chhi
lagbait chobha
ne kono lavanya
ne kono shobha
tan likhiau kona
garua nitamb
upar kuch bhaar
aa
konakऽ likhiau
nayan ne tirpit bhel.
lau katऽsan
ehan kalpana drishti
kshama karab he mahakavi
nahi hait kinnahu hamra bute
ehan kavitak srishti.
ona ii nayika seho chhai arddhvastra
ahink nayika sadrishya
okro anchar tar
payodhar ughaar chhai
katasan anatai angiya
rona rona Dubal karj aa udhaar chhai.
peen payodhar chhalani anchar tar
ahank sajnik
hoit bairasan siriphal
muda budhnik tan shaishav
sahajahin herayal chhai
aa yauvan?
yauvan tan sajithin
usral bajar chhai.
konakऽ
okar gudDi akashme
shringarak chephri hum lagau
sheet ghamme jhamaral pachharal
murjhayal lattime konakऽ
meru san namhar phal hum pharau
khadhiyame dhasal Doka san ankhiken
konakऽ sarang naam dharau.
charimapanme ahank
nirash bhel parinam
tinpan biti gel
kuchyug chikur nitambak sandhime
aa emhar ii nayika tan sabdin
chariyepan kataiye
din khaye pher ratuk jhakhaiye
saunse jingi chhai tatal saikat aa
bharal sadikhan okar
nayan vari vindu chhai
dukhak lagal pahaD aa
jingi athah sindhu chhai.
munihuk mansij
manmath jagaulahun ahan
dekhakऽ tital vasan tan
muda
ekar vasan chhai sadikhan bhijal
bichhaiye dinabhari
ghongha aa khurchan
konakऽ jagatai kakro manmath
dekhi okar dhadhkait aa
lahkait man.
ekdin okre santapasan
samucha pokhari
lagi jetai aagi
okre dhahasan komlangi ahank
jaytih katahu bhagi.
o
raja shivsinh roop narayanken
seho jarayat
ahunk saundarybodh
kshneme bilayat
takhan kona karu hum
ahank kavitak gaan
kshama karab he mahakavi
hamra nahi phuraiye aan
kono gyaan.
ahank samay bhinn chhal
hum samyak patme phansal chhi
abhavak nagasan deh bhari Dasal chhi
saunse dehpar pet chatral achhi
geet kavit sabta bisral achhi
bhookh hamar kavya achhi
bhukhe mahakavya
aa anneta hamar brahm achhi
vaih sabtham pasral achhi
kshama karab he mahakavi.
स्रोत :
पुस्तक : क्षमा करब हे महाकवि [मैथिली कविता-संग्रह] (पृष्ठ 104)
रचनाकार : श्याम दरिहरे
प्रकाशन : नवारंभ, पटना/मधुबनी
संस्करण : 2016
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.