किला दरभंगासँ लाल किलाक प्राचीर धरि
आकि कमलाक कछेरसँ कांगो नदीक कनगी धरि
देशान्तरक सकुचैत परिधिमे
'समुच्चा ग्लोब सहटि क' भेल अछि एक टा गाम'
एक टा एहन गाम जकर समदामे
नहि ठओर पबैत अछि पौनी-पसारी
जकर बिड़रोमे उड़िआय लगैत अछि मुरेठा आ पाग
जकर स्वर दाबि दैत अछि साँझ आ परातीक राग
एहि गामक लोक
अपन कान्हपर कनहेठने अछि ग्लोब
आँजुरमे हँसोथने अछि सातो समुद्रक पानि
धरतीसँ अकास धरि रखने अछि अबरजात
अपन डीह उजाड़ि क'
चिनबारपर उपजबैत अछि कुश
एहि गाममे अधलाह अछि निजताक संग ठाढ़ होयब
अतिचार अछि निज पहिचानक गुमान करब
तें एकर मल्टीप्लेक्सक पछुऐतमे
हाकरोस करैत अछि देसिल बयनाक अनुराग
एहि गामक अट्टालिकाक न्योंमे
समाधिस्थ अछि कतेको एकचारी
जकर लेखा-जोखा
नहि भेटैत अछि कोनो सरकारी आर्काइवमे
एकर छातीपर काबिज अछि मुट्ठी भरि लोक
जे पनामा किंवा स्विसमे
उधेसि रहल अछि खेत-खरिहानक सेंसेक्स
ई गाम अपन उद्योगक आँचमे
सुड्डाह केलक सिक्की-मौनी
नहुँ-नहुँ घोंटि गेल कत्ता घरक कमौनी
आ विकासक लाउडस्पीकर फूँकि
पचा गेल पसीखानासँ अबैत विपत्तिक गीत
एहि गामक बाटपर
एकहि संग विकासक बटगबनी गबैत अछि
मिस्र आ मेसोपोटामिया
एकर हाटपर वालस्ट्रीटक पीड़ासँ
ठोहि पाड़ि कनैत अछि दलाल स्ट्रीट
मधुबनीक फोड़नसँ
झोराओल जाइत अछि मेलबॉर्नक माछ
एहि गामक वातानुकूलित छाहरिमे
एखन मौला रहल अछि
कुजरनीक ढाकीमे राखल पटुआ आ परोड़
ई गाम अपन इलबाइसक फेरीमे
उजाड़ि रहल अछि चार आ चार परहक तिलकोर
एतुक्का लोक आब नहि ढेरियबैत अछि गोबर-करसी
मोरंगबाली नहि बनबैत अछि सुकरातीक दियौरी
सभकें बुझल छैक जे रूस पठेतै यूरिया
आ कुरियर करतै चीन लच्छाक-लच्छा भुकभुकिया
एहि अभिनव गामक अनघोल
आइ ने काल्हि
एकमुड़िया बनाओत सभकें
परसू हड़पि लेत ओहि वस्तु-विधिकें
जाहिसँ परिभाषित होइत अछि हमर-अहाँक परिचिति
एहि गाममे जड़िसँ काटल जयबाक होइत अछि ओरियान
लोककें सुखितगर बनेबाक
फूसिये घौना करैत अछि एतुका आलाकमान
ई गाम जे एक टा उपभोगक तंत्र अछि
बिसरल अछि जनकल्याणक साबिक मंत्र
'सर्वे भवन्तु सुखिनः सर्वे संतु निरामयाः'
kila darabhangasan laal kilak prachir dhari
aaki kamlak kachherasan kango nadik kangi dhari
deshantrak sakuchait paridhime
samuchcha glob sahati ka bhel achhi ek ta gaam
ek ta ehan gaam jakar samdame
nahi thaor pabait achhi pauni pasari
jakar biDrome uDiay lagait achhi muretha aa paag
jakar svar dabi dait achhi saanjh aa paratik raag
ehi gamak lok
apan kanhpar kanhethne achhi glob
anjurame hansothane achhi sato samudrak pani
dharatisan akas dhari rakhne achhi abarjat
apan Deeh ujaDi ka
chinbarpar upajbait achhi kush
ehi gamme adhlah achhi nijtak sang thaaDh hoyab
atichar achhi nij pahichanak guman karab
ten ekar maltipleksak pachhuaitme
hakros karait achhi desil baynak anurag
ehi gamak attalikak nyonme
samadhisth achhi kateko ekchari
jakar lekha jokha
nahi bhetait achhi kono sarkari arkaivme
ekar chhatipar kabij achhi mutthi bhari lok
je panama kinva svisme
udhesi rahal achhi khet kharihanak senseks
ii gaam apan udyogak anchame
suDDah kelak sikki mauni
nahun nahun ghonti gel katta gharak kamauni
aa vikasak lauDaspikar phunki
pacha gel pasikhanasan abait vipattik geet
ehi gamak batpar
ekahi sang vikasak batagabni gabait achhi
misr aa mesopotamiya
ekar hatpar valastritak piDasan
thohi paDi kanait achhi dalal street
madhubnik phoDanasan
jhoraol jait achhi melbaurnak maachh
ehi gamak vatanukulit chhaharime
ekhan maula rahal achhi
kujarnik Dhakime rakhal patua aa paroD
ii gaam apan ilbaisak pherime
ujaDi rahal achhi chaar aa chaar parhak tilkor
etukka lok aab nahi Dheriybait achhi gobar karsi
morangbali nahi banbait achhi sukratik diyauri
sabhken bujhal chhaik je roos pathetai yuriya
aa kuriyar karatai cheen lachchhak lachchha bhukabhukiya
ehi abhinav gamak anghol
aai ne kalhi
ekamuDiya banaot sabhken
parsu haDapi let ohi vastu vidhiken
jahisan paribhashit hoit achhi hamar ahank parichiti
ehi gamme jaDisan katal jaybak hoit achhi oriyan
lokken sukhitgar banebak
phusiye ghauna karait achhi etuka alakaman
ii gaam je ek ta upbhogak tantr achhi
bisral achhi jankalyanak sabik mantr
sarve bhavantu sukhinः sarve santu niramyaः
kila darabhangasan laal kilak prachir dhari
aaki kamlak kachherasan kango nadik kangi dhari
deshantrak sakuchait paridhime
samuchcha glob sahati ka bhel achhi ek ta gaam
ek ta ehan gaam jakar samdame
nahi thaor pabait achhi pauni pasari
jakar biDrome uDiay lagait achhi muretha aa paag
jakar svar dabi dait achhi saanjh aa paratik raag
ehi gamak lok
apan kanhpar kanhethne achhi glob
anjurame hansothane achhi sato samudrak pani
dharatisan akas dhari rakhne achhi abarjat
apan Deeh ujaDi ka
chinbarpar upajbait achhi kush
ehi gamme adhlah achhi nijtak sang thaaDh hoyab
atichar achhi nij pahichanak guman karab
ten ekar maltipleksak pachhuaitme
hakros karait achhi desil baynak anurag
ehi gamak attalikak nyonme
samadhisth achhi kateko ekchari
jakar lekha jokha
nahi bhetait achhi kono sarkari arkaivme
ekar chhatipar kabij achhi mutthi bhari lok
je panama kinva svisme
udhesi rahal achhi khet kharihanak senseks
ii gaam apan udyogak anchame
suDDah kelak sikki mauni
nahun nahun ghonti gel katta gharak kamauni
aa vikasak lauDaspikar phunki
pacha gel pasikhanasan abait vipattik geet
ehi gamak batpar
ekahi sang vikasak batagabni gabait achhi
misr aa mesopotamiya
ekar hatpar valastritak piDasan
thohi paDi kanait achhi dalal street
madhubnik phoDanasan
jhoraol jait achhi melbaurnak maachh
ehi gamak vatanukulit chhaharime
ekhan maula rahal achhi
kujarnik Dhakime rakhal patua aa paroD
ii gaam apan ilbaisak pherime
ujaDi rahal achhi chaar aa chaar parhak tilkor
etukka lok aab nahi Dheriybait achhi gobar karsi
morangbali nahi banbait achhi sukratik diyauri
sabhken bujhal chhaik je roos pathetai yuriya
aa kuriyar karatai cheen lachchhak lachchha bhukabhukiya
ehi abhinav gamak anghol
aai ne kalhi
ekamuDiya banaot sabhken
parsu haDapi let ohi vastu vidhiken
jahisan paribhashit hoit achhi hamar ahank parichiti
ehi gamme jaDisan katal jaybak hoit achhi oriyan
lokken sukhitgar banebak
phusiye ghauna karait achhi etuka alakaman
ii gaam je ek ta upbhogak tantr achhi
bisral achhi jankalyanak sabik mantr
sarve bhavantu sukhinः sarve santu niramyaः
स्रोत :
पुस्तक : नेपथ्यसँ अबैत हाक (पृष्ठ 74)रचनाकार : विकास वत्सनाभ
प्रकाशन : किसुन संकल्प लोक, सुपौल
संस्करण : 2025
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.
