दिल्ली मन्दिर मिथ्याक थिक वा,
पतित पाप केर अंश
देव देश के राजधानी ई,
केवल दैए दंश।
बहुत वर्षसँ आबैत रहलहुँ,
कहू ने की लऽ जाइ छी?
कतेक ऊघू फूँसिक मोटा,
से सोचि-सोचि झमाइ छी॥
सत्यक रहय प्रतीक्षा पल-पल,
छुटितय दिग्भ्रम मोनक
हृदयग्राही देखि मेटबितहुँ,
तृष्णा हृदयक कोनक।
घटना जे दैनिकमे छापल,
वा टी. भी. क प्रापक अछि
प्रतिपल घटना पर्दाक पाछूक,
ताहूसँ त्रासद अछि॥
भागम-भाग मचल चारुभर
लगय भीड़ भागल अछि
जीवन-दर्शन सभके सभक्यौ,
ठकहि पर लागल अछि।
ठकहि टा ले लोक पढैए,
सीखैए, सिखबैए
ठकहि टा ले लोक चलैए
नाचैए, नचबैए॥
ठकहि टा ले बहुरुपिया सब,
नाना धाति धरैए
ठकहि टा ले प्रतिनिधि लोकक
झुनझुना बजबैए।
छीना झपटी, खून, फिरौती,
के अनधुन व्यापार
टैक्सी, बसमे बेबस बेटीक,
बेइज्जति, बलात्कार॥
(एत’) माइक कोरमे नेना भुटका,
भरि दिन भीख मङैए
ताहूसँ छेटगर तँ औंठएँ,
प्लेटक अँइठ चटैए।
एहिठाम जे बनल महल अछि,
केवल फूँसि-अखाड़ा
एहिठाम काठहु के हाँड़ी,
चढ़य आँच दो-बारा॥
एहिठाम गलथोंथीक बल पर
फुंसिअहि सत्य बनैए
एहिठाम बलथोंथी कऽ केओ,
ऊँच मचान पबैए।
एहिठाम केर गत्र-गत्रसँ,
लाजहु कतहु पड़ायल
नीति, नेत कि एतऽ तकै छी,
वाहन सींघ बिलायल॥
(आब) गाँव तकैत छी, तँ गमैत छी
'जेठकी जकर छुलाहिऽ,
कहबी छैके, छोटकी तकर
भाँड़हि लागल खाहि।
देश दशा कि हाय!
पुनि लोकहिं करओ उपाय!!
नओ-नओ गाही पुरुख-देवान,
नब्बे हाथ नाम फरमान
देखू दिल्ली बाबू-भैया,
'पन्द्रह पाइ' के एक रुपैया॥
dilli mandir mithyak thik va,
patit paap ker ansh
dev desh ke rajdhani ii,
keval daiye dansh.
bahut varshasan abait rahalahun,
kahu ne ki laऽ jai chhee?
katek uughu phunsik mota,
se sochi sochi jhamai chhee॥
satyak rahay prtiksha pal pal,
chhutitay digbhram monak
hridayagrahi dekhi metabitahun,
trishna hridyak konak.
ghatna je dainikme chhapal,
va ti. bhi. ka prapak achhi
pratipal ghatna pardak pachhuk,
tahusan trasad achhi॥
bhagam bhaag machal charubhar
lagay bheeD bhagal achhi
jivan darshan sabhke sabhakyau,
thakahi par lagal achhi.
thakahi ta le lok paDhaiye,
sikhaiye, sikhabaiye
thakahi ta le lok chalaiye
nachaiye, nachabaiye॥
thakahi ta le bahurupiya sab,
nana dhati dharaiye
thakahi ta le pratinidhi lokak
jhunajhuna bajabaiye.
chhina jhapti, khoon, phirauti,
ke andhun vyapar
taiksi, basme bebas betik,
beijjati, balatkar॥
(et’) maik korme nena bhutka,
bhari din bheekh mangaiye
tahusan chhetgar tan aunthen,
pletak anith chataiye.
ehitham je banal mahl achhi,
keval phunsi akhaDa
ehitham kathahu ke hanDi,
chaDhay anch do bara॥
ehitham galthonthik bal par
phunsiahi satya banaiye
ehitham balthonthi kaऽ keo,
uunch machan pabaiye.
ehitham ker gatr gatrasan,
lajahu katahu paDayal
niti, net ki etऽ takai chhi,
vahan seengh bilayal॥
(aab) gaanv takait chhi, tan gamait chhi
jethki jakar chhulahiऽ,
kahbi chhaike, chhotki takar
bhanDahi lagal khahi.
desh dasha ki haay!
puni lokahin karao upaay!!
nao nao gahi purukh devan,
nabbe haath naam pharman
dekhu dilli babu bhaiya,
pandrah pai ke ek rupaiya॥
dilli mandir mithyak thik va,
patit paap ker ansh
dev desh ke rajdhani ii,
keval daiye dansh.
bahut varshasan abait rahalahun,
kahu ne ki laऽ jai chhee?
katek uughu phunsik mota,
se sochi sochi jhamai chhee॥
satyak rahay prtiksha pal pal,
chhutitay digbhram monak
hridayagrahi dekhi metabitahun,
trishna hridyak konak.
ghatna je dainikme chhapal,
va ti. bhi. ka prapak achhi
pratipal ghatna pardak pachhuk,
tahusan trasad achhi॥
bhagam bhaag machal charubhar
lagay bheeD bhagal achhi
jivan darshan sabhke sabhakyau,
thakahi par lagal achhi.
thakahi ta le lok paDhaiye,
sikhaiye, sikhabaiye
thakahi ta le lok chalaiye
nachaiye, nachabaiye॥
thakahi ta le bahurupiya sab,
nana dhati dharaiye
thakahi ta le pratinidhi lokak
jhunajhuna bajabaiye.
chhina jhapti, khoon, phirauti,
ke andhun vyapar
taiksi, basme bebas betik,
beijjati, balatkar॥
(et’) maik korme nena bhutka,
bhari din bheekh mangaiye
tahusan chhetgar tan aunthen,
pletak anith chataiye.
ehitham je banal mahl achhi,
keval phunsi akhaDa
ehitham kathahu ke hanDi,
chaDhay anch do bara॥
ehitham galthonthik bal par
phunsiahi satya banaiye
ehitham balthonthi kaऽ keo,
uunch machan pabaiye.
ehitham ker gatr gatrasan,
lajahu katahu paDayal
niti, net ki etऽ takai chhi,
vahan seengh bilayal॥
(aab) gaanv takait chhi, tan gamait chhi
jethki jakar chhulahiऽ,
kahbi chhaike, chhotki takar
bhanDahi lagal khahi.
desh dasha ki haay!
puni lokahin karao upaay!!
nao nao gahi purukh devan,
nabbe haath naam pharman
dekhu dilli babu bhaiya,
pandrah pai ke ek rupaiya॥
स्रोत :
पुस्तक : अक्षर निर्क्षर (मैथिली काव्य-संग्रह) (पृष्ठ 73)रचनाकार : बुद्धिनाथ झा
प्रकाशन : क्रिएटिव कैम्पस प्रकाशन, हैदराबाद
संस्करण : 2015
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.
