देसिल बयना सबजन मिट्टा
बेश बनि गेलय हँसी ठट्ठा
भाषा आर मैथिल जनता केर
पड़ल भरना कठ्ठा-कठ्ठा।
नेता एखनहुँ मंचक धरनि
हुनका नहि किछु करय पड़नि
खाली पुजबधि पैर लोकसँ
मोटगर फूलक माला गर्दनि।
भाषण-भूषण वेश उच्च स्वर
दऽ सकैत छथि पहर दूर पहर।
मुदा न चिन्ता असली बातक
सैकड़े सत्तरि एखनहुँ नहि घर
शिक्षा, भोजन-वस्त्रक बात
जन-जन केर एहि कष्टसँ कात
अपने जीवथि रहथि सुभ्यस्थ
कियेक सहथि क्लेशक अवघात?
तैयो बजैत नोराइन आँखि
बजिते बजैत गऽर भरि जाइनि
लोकक दुःख कहिते-कहिते
सपरिवार सुखमे रहिते।
लोक-प्रेम कयलनि सुड्डाह
अपन स्वार्थ जनता केर प्राण
कउखन भाषा कौखन धर्म
लड़ा-भिड़ा जीयबे छनि कर्म
फूसिक भेदक ऊँच देवाल
ठाढ़ करधि फोड़थि दस लोक
शुद्ध हृदय जनता बौआय
भैयारी बीच माथ फोड़ाय
सभ समस्या ठामक ठाम
पढ़ल बेरोजगार अथाह
भेल अछि मिथिला गामक गान
डिग्री चिचिआइत अछि काम
बोझ लगैत प्रतिभाक विलाप
क्यो ने सुनय दिअय नहि कान
पैंतीस छत्तीस बर्खक होइत
लोक ने तखनहुँ भेल जुआन
ई हाहाकारक परिवेश
जरैत जाहिमे सौंसे देश।
तै मे लेसि विभेदक आसि
लड़ितहि रहब रहत की शेष?
के अनकर अछि के अप्पन
ई समाज केहन अवदान
अछि ने सुरक्षित भोजन-वस्त्र
आ ने निरापद लोकक प्राण।
desil bayna sabjan mitta
besh bani gelay hansi thattha
bhasha aar maithil janta ker
paDal bharna kaththa kaththa.
neta ekhanahun manchak dharani
hunka nahi kichhu karay paDani
khali pujabadhi pair lokasan
motgar phulak mala gardani.
bhashan bhushan vesh uchch svar
daऽ sakait chhathi pahar door pahar.
muda na chinta asli batak
saikDe sattari ekhanahun nahi ghar
shiksha, bhojan vastrak baat
jan jan ker ehi kashtasan kaat
apne jivathi rahathi subhyasth
kiyek sahathi kleshak avghat?
taiyo bajait norain ankhi
bajite bajait gaऽra bhari jaini
lokak duःkha kahite kahite
saprivar sukhme rahite.
lok prem kayalani suDDah
apan svaarth janta ker praan
kaukhan bhasha kaukhan dharm
laDa bhiDa jiybe chhani karm
phusik bhedak uunch deval
thaaDh karadhi phoDathi das lok
shuddh hriday janta bauay
bhaiyari beech maath phoDay
sabh samasya thamak thaam
paDhal berojgar athah
bhel achhi mithila gamak gaan
Digri chichiait achhi kaam
bojh lagait pratibhak vilap
kyo ne sunay diay nahi kaan
paintis chhattis barkhak hoit
lok ne takhanahun bhel juan
ii hahakarak parivesh
jarait jahime saunse desh.
tai mae lesi vibhedak aasi
laDitahi rahab raht ki shesh?
ke ankar achhi ke appan
ii samaj kehan avdan
achhi ne surakshit bhojan vastra
aa ne nirapad lokak praan.
desil bayna sabjan mitta
besh bani gelay hansi thattha
bhasha aar maithil janta ker
paDal bharna kaththa kaththa.
neta ekhanahun manchak dharani
hunka nahi kichhu karay paDani
khali pujabadhi pair lokasan
motgar phulak mala gardani.
bhashan bhushan vesh uchch svar
daऽ sakait chhathi pahar door pahar.
muda na chinta asli batak
saikDe sattari ekhanahun nahi ghar
shiksha, bhojan vastrak baat
jan jan ker ehi kashtasan kaat
apne jivathi rahathi subhyasth
kiyek sahathi kleshak avghat?
taiyo bajait norain ankhi
bajite bajait gaऽra bhari jaini
lokak duःkha kahite kahite
saprivar sukhme rahite.
lok prem kayalani suDDah
apan svaarth janta ker praan
kaukhan bhasha kaukhan dharm
laDa bhiDa jiybe chhani karm
phusik bhedak uunch deval
thaaDh karadhi phoDathi das lok
shuddh hriday janta bauay
bhaiyari beech maath phoDay
sabh samasya thamak thaam
paDhal berojgar athah
bhel achhi mithila gamak gaan
Digri chichiait achhi kaam
bojh lagait pratibhak vilap
kyo ne sunay diay nahi kaan
paintis chhattis barkhak hoit
lok ne takhanahun bhel juan
ii hahakarak parivesh
jarait jahime saunse desh.
tai mae lesi vibhedak aasi
laDitahi rahab raht ki shesh?
ke ankar achhi ke appan
ii samaj kehan avdan
achhi ne surakshit bhojan vastra
aa ne nirapad lokak praan.
स्रोत :
पुस्तक : दुःखक दुपहरिया (पृष्ठ 30)रचनाकार : गंगेश गुंजन
प्रकाशन : क्रान्तिपीठ प्रकाशन, पटना
संस्करण : 1999
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.
